Details

زنان آذربایجان: تبعیض جنسی ، نژادپرستی و استعمارداخلی

سویل سلیمانی

ایران برخلاف تصور رایج ، کشوری با قومیت های مختلف است که دارای دین و مذاهب متفاوت میباشد.  با این حال  بیش از یک قرن، دولت در ایران مرکزگرا بوده ، به طوری که قدرت و توجه در  شهرهای  بزرگی همچون  تهران  و خصوصا شهرهاي فارس نشين متمرکز شده است. از لحاظ اتنیکی در کنار فارس ها ، ترک، کرد، گیلک، لر، ترکمن، بلوچ، تالش، آسوری، ارمنی،... زندگی می کنند.  تا پایان قرن نوزدهم، طرح هویت در میان آذربایجانی ها مشخص نبود، آنها خود را ترک، آذربایجانی، ایرانی، و مسلمان خطاب میکردند و به ندرت به خود به عنوان "آذربایجانی " مراجعت میکردند. تا قابل از رضا شاه انسانها هويت خود را بيشتر با شهر، طايفه، اىتنيك ، مذهب و شهر و حتي روستاي خود بيان مي كرنند (شافر).  سکندر امان الهی ، محقق قومی و ائتنیسیته، عنوان میکند که  تعداد کل گروه ترک زبان در ایران از نه میلیون تجاوز نمی کند با این حال، نیمی از جمعیت ایران(۳۰میلیون) ترک ها در نظر گرفته می شوند. علاوه بر این، او بیان میکند که  آمار قابل اطمینانی از جمعیت ترک زبان ایران وجود ندارد. دیکشنری جهانی اقلیت ها و مردم بومی: آذریها را  در حدود 16 میلیون نفر، یا 24 درصد از جمعیت جمهوری اسلامی ایران را تشکیل میدهند.  وزیر امور خارجه پیشین ایران، علی اکبر صالحی، در سفر دیپلماتیک خود به ترکیه، در یک مصاحبه مطبوعاتی بیان کرد که ۴۰ درصد مردم ایران را  ترک ها تشکیل می دهند.

 همزمان با تشكيل دولت-ملت های جديد كه بعد از انقلاب فرانسه شروع و در قرن نوزده  و بيستم سرعت جهاني گرفته بود، در ایران نیز تلاش هایی برای تغییر شکل دولت به دولت-ملت شکل گرفت و براي ساكنین جغرافيای ايران هويتي دولتي تعريف شد که با واقعیت های اتنیکی، دینی و مذهبی ایران نسبت واقعی و همخوانی نداشت. در ساخت هویت نوین، یک  اقلیت قومی (فارس) در مرکز قرار داده شد و اين هويت بر اساس اينكه همه ايرانيان فارس و از نژاد آرياىي اند تعريف شد. تا ١٩٧٩ ايدئولوژی رسمي دولت و مدرن سازی بر اساس یک ایدئولوژی ناسيوناليستي بود كه پايه اين ناسیوناليزم را نیز تاريخ نگاری افسانه ای و نژادی تشكيل ميداد . در اين مدرن سازي اجباري كه از بالا(دولت) تحميل مي شد مدرن سازي بیشتر در زمينه تكنيک و ابزار بود. مدرن سازی در سياست باز نوشت نويني از امپراطوري پارسي بود كه تاریخ آن امپراطوري نيز، همزمان از طرف ارگانهای رسمي پادشاهي توليد مي شد. فارس بودن خود دليلي كافي براي برتر بودن از دیگران بود که اين احساس از طرف ارگان های دولت تولید، تبلیغ و تدریس میشد.  اين ایدولوژی  رسمي با تكيه بر اقليتي بنام فارس و با انكار مردمان غیرفارس انجام میگرفت حتی ساکنین غیرفارس دیگری و دشمن هویت رسمی قلمداد شده و هویت آنان هویتی مهاجم و غیر مدنی جلوه داده می شد. بعد ١٩٧٩ دولت مرکزگرای  ایران ، هویت ایرانی را  بر اساس ایدئولوژی دولت که ایدئولوژی  دینی می باشد  تعریف کرده است . اما ایدئولوژی دولت پادشاهي را هم برسميت شناخته و ایرانی بودن را  با فارس و مسلمان شیعه بودن تعریف میکند. این تعریف هویت باعث باز تولید روزانه و همه جانبه آسیملاسیون نژادگرایانه، انکار و تحریف هویت های دیگر در ایران میشود.

 هویت زن در ایران نیز به عنوان زن شیعه و زن ایرانی (زن فارس) تعریف شده است. به عنوان یک جامعه اسلامی شیعی،  قانون اساسی مبتنی بر شریعت شیعه بوده و دولت مي خواهد زني  فارس و شيعه، دل بسته به قوانين شريعت را تربيت كند. تبلیغ زن شیعه به عنوان مدل رایج شده است. مخالفان رژیم سیاسی حاکم ، نيز سعي در تحميل هويت دیگری  بر زنان دارند که  تركيبي از ایدئولوژی  مدرنيته و فارس سازی است.  برخي از گروهای سياسي و فعالان حقوق زنان اين جناح،  در زیر پوشش فعال حقوق زنان در اصل ناسيونالستهایی هستند كه برای نشان دادن  وجهه خوب و مدرني از ايران در جهان، حقوق زنان را مهم مي بيند. نگرانی این افراد بیشترحفظ آبروی ایران و ایرانی است تا حقوق زنان. ولي كارهاي بنيادي را در مبارزه با سيستم دولتي مذهب گرا،  قوم گرا( نژادگرا)و مرد سالارانه انجام نمی دهند. عده ای دیگر از فعالان حقوق زنان نيز، در انتخاب متفقان خود در مبارزه بر علیه سیستم مردسالارانه ناموفق عمل کرده و نتوانسته اند گفتمان مشترک و ارتباط ارگانیکی بین خود و گروههایی که سیستم حاکم استبدادی و تبعیض گرا را ریشه ای مورد نقد قرار میدهند برقرار سازند. بر همین اساس، بسیاری از فعالان حقوق زنان و فعالیت هایشان در تهران متمرکز شده اند، جایی که  بسیاری از زنان فارسی زبان در مرکز توجه هستند. بر همین اساس زنان دیگر اتنیک ها توسط دولت و فعالان حقوق و وضیت زنان نادیده گرفته میشود. زنان قومی هیچ جایی در رسانه ها ندارند و عملا صدایشان خفه میشود. زنانی که بیشترین دسترسی به رسانه و امکانات ر ا برای  بیان مشکلاتشان را دارند زنان فارسی زبان هستند. زنان آذربایجانی به عنوان بزرگترین زنان ائتنیکی ایران از ستم سه گانه رنج میبرد : تبعیض جنسی (سکسیسم )، نژادپرستی (راسیسم )و استعمارداخلی.

تبعیض جنسی، ظلم و ستم بر اساس جنسیت، تنها نقطه مشترک بین زنان فارس و زنان غیر فارس است که سبب آن در  عملکرد و نگرش برتری مرد بوده و ریشه های آن در ساختارهای اجتماعی جامعه  نهفته است. در این نقطه مشترک نیز  فضاي امنيتي مضاعف در مناطق غير فارس، عدم آشناىي با حقوق فردی و حقوق شرعی سبب ظلم بیشتر بر زنان غیرفارس میشود. اما باز هر دو دسته  زنان فارس و غیر فارس در جامعه جهان سومی ایران جنس دوم هستند و از تبعیض جنسی رنج میبرند.  زنان ایران با قانون پدرسالار شریعت  و استبداد عمومي و زنان غير فارس علاوه بر اینها با استثمار داخلي روبرو هستند.  قوانین پدرسالارانه هنوز هم در بسیاری از سیستم های مذهبی، مدرسه و خانواده در جهان حکومت می کند و تفکر پدرسالارانه ارزش های فرهنگ ما را شکل میدهد. ما با این سیستم به عنوان زنان و مردان سوسیالیزه میشویم (بل هوکس). تبعیض جنسی در جامعه ایران در کنار اینکه در فرهنگ جامعه رخنه کرده از طرف حکومت هم باز تولید میشود. دولت با سهمیه بندی جنسی دانشگاه، مشاغل، تفکیک اماکن عمومی مانند مدرسه، دانشگاه، اتوبوس... عملا به تولید و ترویج تبعیض جنسی میپردازد. در این شرایط، زنان آذربایجان در حالی  که با جامعه نژادپرست ایران دست به گریبانند ، از سوی دیگر، با مردانی از فرهنگ خود نیز باید مبارزه کنند. اين مردان نیز خودنسبت به مردان فارس شهروند درجه دو حساب مي شوند. از طرف دیگر فرهنگ هژمونیک فارس گرا سعي در القاع یک تیپ  شخصيتي مردسالانه تر از جامعه و مرد آذربایجانی نسبت به مرد فارس دارد، که این القا خود یکی از ابزار آسیمیلاسیون است. درچنین وضعیتی، جامعه در حال تدافع آذربايجاني و خصوصا مردان آن ناخواسته از زنان نيز انتظار دارند كه در اين موقعيت تدافعي در مبارزه بر سر حقوق خودتعجيل نكنند.

تبعیض جنسی موجود در فرهنگ آذربایجان به فاکتورهای مختلفی چون دین و تاریخ، سیستم تولید اقتصادی منطقه  و زبان و فرهنگ قدغن او برمیگردد. مرد آذربایجانی به نام ناموس مجبور به دفاع  و حفاظت  از همسر، مادر، خواهر (زنان اطراف) است. برای این ناموس باید بها هم بپردازد حتی اگر این بها قتل دیگری یا قتل ناموسی باشد. همه این شرایط نتایج تبعیض جنسیتی است که ریشه در فرهنگ و ساختار جامعه دارد. علاوه بر این قدغن بودن زبان ترکی در عرصه آموزش و مطبوعات و سعی سیستماتیک دولتی برای نا کارامد کردن این زبان باعث شده است که این زبان نتواند مفاهیم جدید را جای گزین مفاهیمی که از سنت های قدیمی در زبان مانده کند و این مفاهیم نیز بیشتر زن ستیز ویا مرد محور هستند. بسیاری از زنان آذربایجان با توجه به سیستم اقتصادی  و اعتقاد پدرسالارانه سیستم کشوری  قادر به کار کردن نیستند. عدم رشد متناسب اقتصادي خصوصا بخش خدمات در شهرهای غير فارس باعث  میشود که زنان غير فارس موقعیت های  شغلی  كمي را داشته باشند. این زنان از لحاظ اقتصادی وابسته به مردان خود (عمدتا شوهران، پدران، برادران) می باشند. وابستگی اقتصادی اجازه نمی دهد که این زنان برای تصمیم گیری در ازدواج، طلاق، انواع کار، و حتی تحصیل،  مستقل و مسولانه عمل کنند

همه زنان غیر فارس در ایران تحت ستم نژادپرستی هستند. زنان آذربایجان برابربا مردان خود از عامل نژادپرستی رنج میبرند. فرهنك سياسي ايران كه تا١٩٧٩ سيستم پادشاهي بود، پادشاهي که، پدر مردم حساب میشد و تمثیلی از پدرسالاری بود.  در دروران جديد نيز ولايت فقيه تمثيل اقتدار پدرسالارانه است که برای خود منشعی روحانی نشان میدهد. ملی گرایی، که با سیستم پدرسالارانه درهم آمیخته شده، سیستم غالب در ایران از دوره پهلوی بوده و در دوره پهلوی زبان فارسی زبان رسمی کشور شد (سکندر امان الهی). دوره پهلوی، دوره شروع ساخت هویت آریایی در ایران توسط دولت مرکزی، همراه با رد دیگر اقوام و برترقرار دادن قوم فارس بود. در این دوران ، نژادپرستی آریایی بر همه اجزا و عناصر کشور تسلط پیدا کرد و ایدولوژی رسمی دولت-ملت شد (اصغرزاده). در طول رژیم پهلوی، برای  ایرانیان غالبا داستان هایی از ایران باستان و آریا را ساخته و تعریف میشد  که همه ایرانیان را از یک ملت با زبان و فرهنگ واحد و حتی نژاد مشترک نشان میداد. همه این داستان ها نشان می داد که همه اقوام در ایران از گروه آریا نشات می گیرند. همه نهادهای اجتماعی مانند مدارس، تلویزیون، مراکز مذهبی این هویت را بازتولید میکردند. در نتیجه این روند نابرابری در اقتصاد، آموزش و پرورش  و پارامترهای مختلف فرهنگ و اجتماع  در ایران نهادینده گشت.

 ساختار زبان ترکی و زبان فارسی کاملا متفاوت است. هر دو زبان محصول جامعه خاص خود با مفاهیم و آگاهی متفاوت در مورد دنیای پیرامون است. شکل روابط و نورمهای اجتماعی و منابع سنتی، حافظه تاریخی و فهم و بیان آن در مورد روابط انسانی در دو زبان کاملا متفاوت می باشد. ولی سیستم آموزشی در ایران مبتنی بر زبان تحمیلی فارسی با تکیه بر ابزارهای مختلف اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است که با توسل به خشونت دولتی و روشهای فاشیستی بر آذربایجانیان تحمیل می شود. این عمل باعث بی هویتی فرد می شود و فرد بی هویت در سیستم آموزشی فاشیستی زیر تعلیم قرار میگیرد تا هویت جدیدی بنام ایرانی(فارس) را یاد بگیرد وهویت جدید را درونی کند. بدون اینکه در خانواده و محیط زیست خود در این مورد دارای منابع مادی و روحی باشد. او برای رقابت در زندگی داخل کشور ایران مجبور است علاوه بر یاد گیری زبان،  هویت دیگری را نیز با تمام اجزا آن یاد بگیرد. حتی لهجه او نیز می تواند شانس او را برای زندگی در شرایط مساوی با یک فارس بخطر بیندازد. اکثریت زنان آذربایجانی نمی تواند از مطبوعات، تلویزیون، اینترنت، و آموزش رسمی به اندازه زن فارس استفاده کند. این زنان نمی تواند در دادگاه، در محیط کار، در حوزه های مختلف زندگی خواسته و مشکلات خود را بیان کنند.عدم وجود مدارس به زبان ترکی در ایران، باعث نابرابری در آموزش و تحصیل زنان آذربایجان شده و مشکلات عدیده روحی و روانی در آنان ایجاد می کند. سیستم فاشیتی که در ایران از 1925 حاکم است، سعی در یک تیپ سازی زبانی، جنسیتی و ذهنی دارد. فاشیزمی که در آن زنان همیشه وسیله برای اجرای پروژهای فاشیزم حاکم چه با دامن کوتاه و چه با روسری هستند.

استعمار داخلی یکی از موانع بزرگ در مبارزات زنان  آذربایجانی برای احقاق حقوق خود است.  ادوارد سعید با نظریه شرق شناسی خود ، که بر روی امپریالیسم غربی تمرکز کرده بود دوره جدیدی از مطالعات در استعمار نو و ناسیونالیسم را باز کرد.تا قرن 18 و 19 مفهوم استعمار ،بیشتر بیانگر استعمار کشوری  بر کشور دیگر بود. با تغییر شکل استعمارو تحقیقات، مفهوم استعمار نیز دچار تغییر اساسی شد. مفهم استعمار داخلی در کشورهای چند زبانه و چند ملیتی یکی از مفاهیم کلیدی در بررسی نابرابری های اجتماعی،سیاسی و اقتصادی بین ملت،زبان و اتنیک حاکم و زبان و اتنیک محکوم است . این مفهم دربررسیهای تسلط یک گروه انسانی بخاطر زبان و ملیت خود بر گروهای دیگر در داخل یک کشور سبب آشکار شدن علل نابرابری گردید. دراستعمار داخلی گروهی از ساکنان یک کشور با توسل به طبقه، نژاد، زبان، تاریخ، مذهب و یا هر ابزار دیگری گروهی دیگر از ساکنان آن کشور را دیگری کرده وبا مشروعیت بخشیدن به خود شروع به استعماردیگری( دیگری تعریف شده )می کنند ." استعمار داخلی، الگوی مطیع‌سازی، منطبق بر مناطق جغرافیایی با ساکنین متمایز از مردمان مسلط، در درون یک کشور می‌باشد. نتیجه‌ی مشخص و بارز این الگوی مطیع‌سازی، نابرابری جمعی سیستماتیک علیه گروه محکوم است که در نهادهای اجتماعی، از جمله سیستم آموزشی، امنیت عمومی، پلیس، دادگاه، زندان، سلامتی، تولیدات فرهنگی، سرمایه گذاری و غیره بروز می‌کند( چارلز پیندرهاگز).  سیاست های فرهنگی , اقتصادی و اداری اعمالی بر ملت های غیر فارس در ایران نیز ناشی از همین استعمار داخلی است. روابط  نابرابر و غیر متقارن مابین ملت غالب و مغلوب, سرازیر شدن جریان ثروت های مادی و انسانی از مناطق مستعمره بر مناطق استعمارگر چیزی نیست که در ایران بتوان آن را مخفی کرد" (مهدیان).

استعمار داخلی با تکیه بر آموزش رسمی به زبان فارسی و دیگر ابزارهای اقتصادی و اجتماعی ایجاد می شود که کل این ابزار ایدئولوژی رسمی دولتی مبتنی بر تبعض بین فارس زبانان و اتنیک های دیگر را تشکیل می دهد. در این وضعیت زنانی که به دلایل مختلفی چون بی سوادی، اعتقادات و تعلقات ائتنیکی و زبانی خود با ایدئولوژی رسمی هم خوانی ندارند از جامعه طرد می شوند. در مقابل تیپ های تولید شده در لابرتواراین ایدئولوژی مرد سالارانه نژادی بعنوان نمونه و الگو برای زنان ارائه می شوند. این الگوها در زمان پهلوی و جمهوری اسلامی  اگر چه فرق های اساسی دارد، ولی از لحاظ نگاه اساسی به زن بعنوان وسیله در خدمت ایدئولوژی رسمی فرقی نمی کند. از جنبه دیگر نیز این الگو سازیها در دو رژیم سیاسی نیز بر فارس بودن استوار بوده که انکار دیگر زنان غیر فارس و تحقیر آنان است.  از سوی دیگر، مشکلات اقتصادی در آذربایجان باعث مهاجرت بسیاری به تهران و شهرهای فارس نشین میشود. دولت مرکزگرا  سرمایه گذاریهای را که زمینه ساز ایجاد شغل و رونق اقتصادی است در را در  تهران، شهرهای حاشیه پایتخت و شهرهای فارس ایجاد کرده که سبب اشتغال زایی میشود . این مسئله زمینه  مهاجرت مردم ازشهرهای ائتنیک های غیر فارس که از طرف دولت مرکزی حاشیه شده اند به مرکزرا فراهم می کند. این مهاجرت ها سبب اختالات شدید شخصیتی و هویتی در خانواده ها و خصوصا زنان می شود، که از یک طرف زیر فشار اقتصادی و از طرف دیگر زیر فشار فرهنگ هگومونیک فارسی و مردان خود قرار دارند. بسیاری از این زنان مهاجر  برای مورد قبول قرار گرفتن در شهرهای فارس نشین مجبور می شوند که از هویت خود دوری کرده و سعی در آسیمیله شدن کنند. این سعی در آسیمیله شدن نیز مورد بهره برداری از طرف مردان جامعه، خصوصا مردان فارسی می شود که از طرف زنان جامعه فارس بدلیل مردسالار بودن طرد شده اند. ولی زنان ترک برای آسیملیه شدن مجبور می شوند که این مردان مردسالار را همراهی کنند تا بتواند جایگاهی در جامعه فارس پیدا کنند. حتی این روند باعث شده است که یک تلقی عمومی در مورد زن ترک در بین فارسها آفریده شود مبنی بر اینکه زن ترک خانه دار ، شوهردار و  با ناموس است. سیستم حاکم مردسالارانه از یک طرف زن ترک را در مقابل زن فارس و از طرف دیگر زن ترک را در مقابل مرد ترک قرار می دهد. سیستم حاکم همراه با ساخت یک تصویر از زن ترک،  از مرد ترک نیز تصویری می سازد که در آن مرد ترک ، مردسالانه تر از مرد فارس قلمداد می شود.

مشکلات زنان آذربایجان شبیه مشکلات زنان عرب، کرد ، بلوچ، ترکمن و سایر زنان غیر فارس است. البته در جنس دوم بودن و برخورد با جامعه پدرسالار با زن فارس هم شریک میشود. تاریخ زن در ایران سرتاسر تبعیض و خشونت است. حتی زمان پهلوی ها که نداشتن حجاب بعنوان آزاد بودن زن تلقی می شد، زنان با زور اسلحه و دیگر امکانات دولتی زیر فشار مجبور به تغیر پوشش خود بودند. زنان بعنوان شهروندان درجه دوم حق طلاق و حضانت را ندارند. خشونت خانگی و ازدواج زیر سن قانونی قربانینان زیادی میگیرد، بدون اینکه اقدام جدی از طرف دولت درجلوگیری از این تبعیض ها صورت گیرد. خشونت به انواع مختلف از قبیل قتل های ناموسی، اسید پاشی ، خشونت های زبانی مشکلات عمده در جامعه ایران می باشد که هنوز لاینحل باقی مانده است. هر سال بسیاری از زنان به جرم خیانت به سنگسار محکوم میشوند. زنهراسی (گینوفوبیا) در جامعه در حال رشد است و دولت به تکثیر اقدامات ضد زنان کمک می کند. شرایط زنان قومی بدتر از سایر نقاط است. غفلت دولت و فعالین حقوق زن، زنان ائتنیک های غیر فارس را کاملا به حاشیه رانده است. شریل جانسون-اودیم  تعریف جدیدی از فمنیسم  را اراءه میدهد : "فمنیسم به منزله بیانی سیاسی از نگرانی ها و منافع زنان از مناطق مختلف، طبقه ها، ملیت ها، و پس زمینه های قومی است " فعالان فمینیستی ایران می تواند از این مفاهیم جدید فمینیسم استفاده کند.

حرکت فمنیستی در ایران هنوز با راسیسم زبانی، فرهنگی و وطنی و مذهبی حاکم بر سیاست و جامعه خود نتوانسته است تصویه حساب کند. این عمل فعالان حقوق زنان در ایران باعث شده که زنان غیر فارس بیشتر و بیشتر به حاشیه رانده شده و فاصله زیادی بین فعالان فارس و دیگر ملتهای غیر فارس ایجاد شود. این نیز به نفع سیستم حاکم پدر سالارانه و فاشیستی شده است تا بتواند جبهه مبارزه زنان را تضعیف کند. با گسترش خود آگاهی هویتی و فرهنگی در بین ائتنیک های غیر فارس و شکل گیری حرکت های فمنیستی مستقل زنان و همکاری حرکت های فمنیستی اتنیک ها با حرکت های عمومی ائتنیک های غیر فارس برای احقاق حقوق خود امید و پنجره جدیدی در حرکت فمنیستی ایجاد کرده است. حرکت فمنیستی در آذربایجان اگر چه هنوز دوران ساختار مبانی خود را می گذارند اما فضای سیاسی و روشنفکری نشان می دهد که این حرکت در همکاری با حرکت هویتی آذربایجان می تواند در شکل دهی به این حرکت و جلوگیری از لغزش این حرکت به  پدرسالاری موثر واقع شود.

منابع:

 

Amanolahi, Sekandar. "A Note on Ethnicity and Ethnic Groups in Iran." JSTOR. BRILL, 2005. Web. 21 Sept. 2014. <http://www.jstor.org/stable/4030904>.

Asgharzadeh, Alireza. Iran and the Challenge of Diversity: Islamic Fundamentalism, Aryanist Racism, and Democratic Struggles. New York: Palgrave Macmillan, 2007. Print.

"Azeris." World Dictionary of Minorities and Indigenous Peoples. N.p., n.d. Web. 21 Sept. 2014. <http%3A%2F%2Fwww.minorityrights.org%2F%3Flid%3D5096>.

Hooks, Bell. "Understanding Patriarchy." (n.d.): n. pag. Borders. Web. 21 Sept. 2014.

Iran Foreign Minster: 40% of Iranians Talk in Turkish Is Turk. Perf. Salehi's Diplomatic Travel to Turkey. 2013. YouTube.

Johnson-Odim, Cheryl. "Common Themes, Different Context." (n.d.): n. pag. Web. 23 Sept. 2014.

Said, Edward W. Orientalism. London: Routledge & Kegan Paul, 1978. Print.

Shaffer, Brenda. Borders and Brethren: Iran and the Challenge of Azerbaijani Identity. Cambridge, MA: MIT, 2002. Print.

 

اومود مهدیان ( ائورن): اقتصاد آذربایجان جنوبی http://www.xn--www-jzeeh1sw3b.tribun.com/all-utan-kategori/1862-2014-04-15-17-18-26. Web. 21 Sept. 2014.  

 

2014-12-28 01:18:46

آخرین عناوین

تهاجم همه جانبه است بلنت اسین اوغلو- ترجمه علی قره جه لو

کلیشه‌ها و پیش‌داوریها نسبت به جنبش‌های ملی-مدنی: موانع دستيابى به يك پلوراليسم متوازن در ایران علیرضا قولونجو

رشته دانشگاهی زبان و ادبیات ترکی؛ مبهم و مخدوش دومان رادمهر

ابوبکر بغداديٍ فاجعه مونيخ یاشار گولشن

دوشونجه شیوه یه یؤنه لیک یوخسا یانلیش آنلاییشلار! یاشار گولشن

قوميتگرائي افراطي فارسي و مراسم کتاب‌سوزي ٢٦ آذر سال ١٣٢٥ در آزربايجان مئهران باهارلي

!STAND AGAINST RACISM

فتيله شبکه دو تلويزيون دولتي جمهوري اسلامي برنامه ای برای تباهی اذهان کودکان یاشار گولشن

نکاتی در مورد برنامه صفحه دو بی بی سی- نتایج انتخابات ترکیه علیرضا قولونجو

مصاحبه با غلامحسین ساعدی مصاحبه کننده، ضیاء صدقی-آوریل 1984

قدرالسهم به روایت اکبر اعلمی یاشار گولشن

به نام اویغورها! روزبه سعادتی

کلاشنیکف‌ها هرگز شکوفه نمی دهند علیرضا قولونجو

پایه‌های لرزان "بنیاد فرهنگ، ادب و هنر آذربایجان" محمدرضا هیئت

کارت قرمز بر علیه نژادپرستی سیستماتیک موجود بر علیه ترک ها در ایران اومود مهدیان

دفتري به عنوان فرهنگ استان آذربايجان بجای فرهنگستان زبان ترکی! یاشار گولشن

زبان ترکی بعنوان یکی از زبانهای رسمی مجلس نمایندگان شورای اروپا تعیین شد

تدارک برای گردن زنی ناصر مرقاتی

اعتراض زنان ترک به حضور حسن روحانی با مچ بندهای سرخ، علامت بوزقورد و نشان پیروزی

ماهی سیاه کوچولوی صمد بهرنگی در لیست ده کتاب برتر متتقد روزنامه گاردین

شرایطی که توافق لوزان را تحمیل کرد یونس شاملی

حمله عوامل حکومت ايران به ترک های هوادار تیم والیبال اورمیه در تهران

هجوم مامورين انتظامي به عرب هاي اهواز

در آسيب شناسى حركت ملى آذربايجان - بخش ١ و ٢ معصومه قربانى

دولت روحانی با موضع گيري هاي يونسي بدنبال چه هدفي است؟ یاشار گولشن

قضیۀ سلماس، حکیم توس و اساتید سعید یوسف

keçen Qonular

تورک! سن سؤمورگه‌دن/ایستیعماردان قورتولماق اوچون نه ائدیرسن؟ علیرضا قولونجو

سولئیمان‌اوغلو ایله سؤیله‌شی آنلام درگیسی، ایکینجی سایی، شوبات 2017

نه ائتمه مه لی ییک! ؟ دومان رادمهر

آخساق قایدالار ایواز طاها

بیزیم عزیز نسین س. حاتملوی

گونئیده 300 تورک فعال اویغورلارا دستک بیاناتی ایمضالاییب

تورکمن گمیچی گونئیلی فعاللاری 13 ایل حبسه محکوم ائدن حؤکمدەکی تضادلار حاقدا دانیشیر

کریم عسگری: گونئی تشکیلاتلاری تورکیەده HDP-نین فعالییتینی اؤرنک آلا بیلر

ماحمودعلی چؤهرەقانلی: تبریزدەکی گئدیشات نورمال دئییل

ستار سایین قالا: او دؤنم چوخ اؤزل بیر دؤنم ایدی

اکبر ابولزاده: تراختور قهرمان اولسایدی، ایراندا یاشایان تورکلر اؤزونە-اینام قازاناردی

آل بو سنه قير ميزى اسماعیل جمیلی

ایرانلی آیدینلارین ائتنیک حاقلارینا یؤنه‌لیک یاخلاشیمی ده‌ییشمکده‌دیر می؟ یوردنئت'ین توغرول آتابای ایله سؤیله‌شیسی

محمد رضا لوایی: گونئیلیلر اوچون مای حادیثەلری بیر باشلانغیج نؤقطەسیدیر

مهسا مئهدیلی: اؤیرنجی قادینلار مای قییامیندا بؤیوک رول اوینادیلار

یاشاسین یاشاسین قهرمان تبریز اسماعیل جمیلی

ائلچین حاتمی: اقتصادی وضعییت خوصوصیله قئیری-فارس بؤلگەلرده چوخ آغیردیر

İranlı aydınların etnik haqlarına yönəlik yaxlaşımı dəyişir mi? (Toğrul Atabay ilə söyləşi)

علیرضا اردبیلی: ایرانداکی ایرقچیلیک عربلر و تورکلری بیر-بیرینه یاخینلاشدیریب

یاشار اسدی ایراندا میتینق کئچیرن اون مینلرله موعلیمین طلبلری حاقدا دانیشیر

یاشار حیدری آوروپادا یاشایان گونئیلی موهاجیرلرین دوروموندان دانیشیر

دومان رادمئهر: ایراندا آنتی-عرب احوال-روحییەسی حؤکومتین بؤلگەده یوروتدویو سییاسته خیدمت ائدیر

اوغوز تورک ایران-قرب راضیلاشماسی، سانکسییالار و اونلارین قئیری-فارس آزلیقلارا تاثیری حاقدا دانیشیر

حمید منافی: علیرضا فرشی ائوین زیندانیندادیر، وکیلی ایله گؤروشه بیلمیر

محمد احمدیزاده: صفویلر دؤنەمی موسیقی تاریخیمیزین قیریلما نؤقطەسیدیر

نه‌کی‌وارین هر گونو بایرام اولسون! وکتور جئری

31-03-2015 ایران-ایسوئچ اویونوندان بیر راپورت

محمد رضا هیئت: تورکجەنی یوخ ائتمەیه چالیشان سیستئم تورک دیل قورومو آچدیرماز

اوختای آلپ تورک: نه ”پئرشین” نه ده ”ایرانیان” - بو آدلار بیزی تمثیل ائتمیر

یونس شاملی سلماس دا هئیکل اولایی و گونئیین شهر شورالاری حاقدا دانیشیر