Details

ناصر فکوهی و فارس مدنیت راسیستلری آراسیندا آذربایجان تورکلوگو علیهینده پارتلاق وئرمیش دوشونجه چاتیشمالارینا باخیش

ایشیق سؤنمز

بیلیندیگی کیمی بؤلگه-میزده تاریخ آخاریندا داوام ائدن ایستعمارچی حاکیمیتلردن ساییللان عثمانلی، روسیه چارلیغی و کومونیستلیگی نسبی ده اولسا، داغیلماقلا بیر چوخ توتساق ائدیلمیش میللتلر میللی دؤلتلرینی قورماقلارینا زامان تاپدیقلارینا باخمایاراق قاجار ایمپیراتورلوغو داغیلمادان فارسلیغا تحویل آلینماقلا بیر چوخ ائتنیکلر، او جومله-دن گونئی آذربایجان تورکلری فارس ایستعمارچیلیغینا تابع توتولموشلار. گونئی آذربایجان تورکلری نین فارس ایستعمارچیلیغینا تابع توتولماسیندا یازیلی دیل بیلینجیندن یوخسول آذربایجان تورک ائلیتی (اوخوموموش کسیمی) نین ده گوناهی هئچ ده فارس میللیتچیلری و ایستعمار یانچیلاریندن آز اولمامیش. بونلارا باخمایاق ایسلام آدینا شاهلیق سیستیمینی دگیشمیش فارس جمهوریتی حاکیمیتی نین آنایاسیندا  اون بئشینجی بند ("اصل پانزدهم") دئیه بیر بؤلوم آرتیریلمیش. بو بؤلوم ایسه فارس حاکیمیتینی چیخمازلیق ایله اوز اوزه قویموش. ایران آنایاساسیندا اولان بئله بیر بؤلومدن فارس اولمایان توپلوملار دیل و مدنیت آزادلیغی یورومونو اورتایا قویارکن فارس دؤلتچیلیگی یانچیلاری او جومله-دن ناصر فکوهی بئله بیر بؤلومو فارس حاکیمیتچیلیگی نین سوردورولمه سی اوچون اویقون دئیه فارس مدنیت راسیستلری نین ترسینه اون بئشینجی بندی ساوینماغا چالیشار، اوخویوروق:

"مشخص نیست این ادعا که اصل پانزده، روشن نیست از کجا می آید و چه مبنایی دارد. آنچه در متن می خوانیم صریح و واضح  است: زبان و خط فارسی زبان و خط مشترک و رسمی است، اما وجود و حق استفاده از زبان های محلی و قومی به رسمیت شناخته شده است و از همه مهم تر،  حق تدریس آنها در مدارس. اما این اصل تاکنون هرگز اجرا نشده است. اما به چه دلیل؟ به نظر من دلایل متفاوت بوده:  در ابتدای انقلاب  و در دوره ای  تقریبا  ده ساله به دلیل تنش هایی که در  هر انقلابی  طبیعی است و به دلیل درگیر شدن ایران با  یک جنگ تحمیلی و این واقعیت که اجرای این طرح می توانست شاید به اختلافات قومی  پیرامونی و مرزی، در شرایطی بحرانی دامن بزند و از این رو باید  برای اجرایش در انتظار آرامش اوضاع و خروج کشور از موقعیت بحرانی جنگ می  بودیم.  سوای اینکه این استدلال تا چه اندازه حتی در آن موقع قابل دفاع بود یا نه اما به نظر من از نوعی مشروعیت برخوردار بود، زیرا  وقتی تمامیت یک دولت ملی  زیر تهدید است،  اولویت مطلق حفظ این تمامیت است و  نمی توان در این باره  آزمون و خطا کرد. از این رو موضوع قومیت ها و اجرای این اصل در دهه 60 و حتی پس از آن در سال های  نخست پس از پایان جنگ جزوموضوع های تابویی بود به صورتی که هیچ  کار و تحقیقی حتی در سطح دانشگاه ها، جزدر حوزه سیاسی و امنیتی در آن باره انجام نمی شد. اما از  اواسط دهه 1370 تا امروز این موضوع از  چنین وضعیتی خارج شده است و  جنبه و بعد فرهنگی مسئله قومیت های ایرانی  نسبت به جنبه امنیتی و سیاسی آن برتری یافته است. چنانکه هم اکنون در تمام دانشگاه های ما سال ها است در همه موضوع های قومی تحقیق و کار می شود. افزون بر این در  زبان ها و قومیت های غیر استان هایی با زبان های محلی و قومی نشریات و رسانه های رسمی به این زبان ها منتشر می شود، بی آنکه مشکلی ایجاد شود"[1].

اوسته گؤروندوگو کیمی ناصر فکوهی فارس حاکیمیتی آنایاساسینا سؤیکنمکله فارس حاکیمیتینی "میللی دؤلت" و فارس اولمایان میللی توپلوملاری دا فارس دؤلتی ترکیبینده یئر آلمیش "ایرانلی طار طایفالار (قومیتهای ایرانی)" دئیه قلمه آلماقلا پهلوی شاهلیغی زامانیندان سیاسی و امنیتی قلمه آلینمیش "دیل و مدنیت" مسئله لرینی فارس حاکیمیتی نین مدنیت آلان و مئیدانینا سوروکلمگه چالیشمیش. ناصیر فکوهی بو مسئله یه قانونیت باغیشلاماق اوچون اولترا راسیست و فارس مدنیت راسیستلرینی ده تنقید آتیشینا توتموش، اوخویوروق:

".. گروهی مایلند  همزیستی قومی و فرهنگی در پهنه متکثر و غنی ایرانی را که  اصلی هزاران ساله است را  به سود دیدگاه های امنیتی، شووینیستی و قوم پرستانه و کوته بینی های علمی و فرهنگی خود بکشانند و یک امتیاز بزرگ را دائما به مثابه یک خطر بزرگ جلوه دهند. برخورداری ایران از بیش از 50 زبان، صدها گویش و هزاران سنت محلی و قومی به نظر من به عنوان یک فرهنگ شناس، یکی از بزرگترین شانس های این کشور است و باید به آن افتخار کرد. ما  با برخورداری از این تکثر اگر توانایی و هوشیاری حفظ آن را داشته باشیم، می توانیم تا صدها سال موضوع هایی بکر برای مطالعات  اجتماعی و فرهنگی داشته باشیم و  نه تنها خود از این مطالعات در زندگی خویش بهره مند شویم، بلکه جهان را از آنها بهره مند کنیم. و وقتی می گویم مطالعه منظورم صرفا شناخت نیست، بلکه به کاربرد و بالا بردن سطح طندگی مردمان کشورمان نیز از خلال این مطالعات  و نتایجشان باور دارم"[2].

اوسته گؤروندوگو کیمی ناصر فکوهی فارس مدنیت راسیستلرینی تنقید آتیشینا توتماقلا فارس حاکیمیتی آلتینداکی میللی وارلیغلاری بؤیوک بولوکلار دئییل، اونلاری کیچیک توپلوملار، آنجاق سایلارینی اولدوقجا شیشیرده رک دولاییلی اولاراق فارس دیل و مدنیتی نین بو ممالیکی محروسه اوچون اورتاق و مشترک دئیه قاچینیلماز اولدوغونو و بو دیل و مدینتلری فارسلیق اوچون بیر شانس و فورصت دئیه تحقیات هدفلی اولاجاقلارینی ایفاده ائتمگه چالیشمیش. بو بؤیوک ائتنیک توپلوملاری فارسلیق راحات اؤزونده اریده بیلر دئیه ناصر فکوهی فارس مدنیت راسیستلری نین تورک دوشمنلیکلرینی تنقید آتیشینا توتاراق تورک دیلی اوزره ده سورقو و جاوبدا دوشونجه لرینی بیلدیرمیش، اوخویوروق:

" - یکی دیگر از ایراداتی که به بحث تدریس زبان های قومی و محلی وارد است این است که زبان های محلی غنا و ویژگی های یک زبان کامل را برای تدریس ندارند. یعنی برای تدریس مثلا زبان ترکی نمی توان سیلابل درسی تعریف کرد.

-... متاسفم که در کشوری با جمعیتی که زبان مادری نیمی از آنها فارسی نیست، اما همه آنها با تلاش های نسل اندر نسل خود زبان فارسی را به چنین درجه ای از قدرت و اعتبار رسانده اند، کسانی که هیچ اعتبار علمی و اجتماعی برای بیان چنین مسائلی ندارند صرفا از وجود گرایش های شووینیستی و بلاهت های مرتبط با آنها که در جهان مدرن امروز دیگر هیچ جایگاهی ندارند، می توانند چنین سخنانی را بر زبان بیاورند و اغلب روشنفکران و دانشمندان و زبان شناسان ما نیز خاموش بمانند. زبان ترکی آذری (سوای سایر شاخه های ترکی در ایران) در گویش های گوناگونش  نه تنها زبان بیش از  بیست میلیون از مردم کشور ما است، بلکه به خانواده زبان های ترکی تعلق دارد،... چنین سخنان سخیفی را شاید تنها شاید بتوان در برخی از موقعیت بی در و پیکر و تعریف نشده در ایران یافت که  افراد چنان در گیر خیالات خود هستند که فراموش می کنند برنده جایزه ادبیات نوبل در سال 2006 به اورهان پاموک و به زبان ترکی استانبولی داده شده است. ظاهرا کسانی که چنین سخنانی را به زبان می آورند فراموش کرده اند که ترکیه امروز جایگاهی بسیار بالا در روابط علمی بین المللی و حضوری پر رنگ در نهادهای علمی جهان دارد و جمهوری آذربایجان نیز برغم سلطه هفتاد ساله و ویرانگر کمونیسم در آن به سرعت در حال رشد است. افزون بر این دوستان حتی به خود زحمت نمی دهند که  سری به کتابفروشی های تبریز یا  برخی از کتابفروشی های تهران بزنند تا ببینند هزاران کتاب  به آذری در همه حوزه ها منتشر می شود. شکی نیست که بسیاری از این کتاب ها کیفیت بالایی از لحاظ محتوا و زبان ندارند، اما فکر نمی کنم به جز یک شووینیست کوته نظر کسی را پیدا کنید که اندکی ادبیات و  کتاب های منتشر شده به زبان فارسی را بشناسد و  اذعان نکند که چه میزان بالایی از  کتاب ها در این زبان  نیز که کنترل بسیار بالایی نیز بر آن وجود دارد، از هر لحاظ بی ارزش هستند. اما آیا این دلیلی می شود که ما احکام و گزاره هایی ابلهانه درباره زبان فارسی صادر کنیم؟ .. کسانی که آشنایی مختصری با زبان شناسی و فرهنگ دارند می دانند که هر زبان ولو زبان هایی با گویشوران اندک، گنجینه هایی بزرگ برای مفاهیم به شمار می روند و به دلایل فرهنگی – بیولوژیک قابلیت رشد تقریبا بی نهایتی را در خود حمل می کنند و اگر رشد نکرده اند این اغلب و بیشتر به شرایط محیطی و اجتماعی بر می گردد تا به  ذات زبان"[3].

ناصر فکوهی اوسته کی یاناشماسی ایله فارسلیغا اوز سویو (آبری) قازانماغا و فارس بیلیم اوجاقلاریندا فارس اولمایان توپلوملارین مسئله سی اوزره بایکوت قویمانی سیندیرماغا و سسسیزلیگی گئدرمگه چالیشماقلا داها دا فارسلیغا حئیثیت قازانماغا چالیشمیش. اوسته لیک بوتون فارسچا یازیلان متینلرین بیلیم ایچریکلی اولمادیغینی دا وورقولامیش. ناصر فکوهی فارس مدنیت راسیستلرینی، او جومله-دن جواد طباطبایی لرین افتضاح دورومدا یئر آلدیقلارینی درک ائده رک آرتیرمیش:

"پیشنهاد من به کسانی که به دور از  تخصصشان (به فرض آنکه اصولا تخصصی داشته باشند) چنین سخنان بی ارزش  اما خطرناکی را مطرح می کنند، آن است که تلاش کنند این گونه اظهارات را در محافل علمی جهان منتشر کنند تا مشاهده کنند به چه حد مورد مضحکه قرار خواهند گرفت. اصولا چنین اظهاراتی در کشورهای اروپایی قابل تعقیب است زیرا  نوعی برانگیختن نفرت نژادی  تلفی می شود. من به عنوان یک فارس تبار که هر گز شانس برخورداری از دانش زبانی قومی  ایرانی دیگر را نداشته است، واقعا متاسفم در کشورهای پیشرفته علمی نظیر فرانسه، گاه زبانی را با صرف هزینه های سنگین تنها بر اساس چند گویشور در طول تاریخ زبان شناسی بازسازی کرده اند و امروز تمام تلاش زبان شناسان این است که بتوانند سرمایه های لازم را بیابند تا زبان های با گویشوران اندک چند هزار نفری را نجات داده و بازسازی و ادبیات و رسانه هایی به آن زبان ها را زنده کنند و در کشوری همچون کشور ما که میلیون ها گویشور به زبان های آذری و کردی و عرب و ... داریم می توان شاهد چنین اظهارات غیر مسئولانه، خطرناک، نژاد پرستانه و ابلهانه ای بود. در فرانسه امروز زبان هایی که انقلاب فرانسه در اواخر قرن نوزدهم براساس مدل خشونت آمیز دولت ملی از میان بردند، اجازه یافته اند نه تنها ادبیات و روزنامه و کتاب داشته باشند،بلکه از رسانه هایی چون تلویزیون برخوردارند و حتی سریال های آمریکایی را می توان امروز در غرب فرانسه به زبان های محلی تماشا کنیم. همه زبان شناسان بزرگ بر اهمیت حفظ و پتانسیل بالایی که همه زبان ها برای رشد دارند و نیاز انسانیت به جلوگیری هر چه سریع تر از  نابودی زبان ها سخن می گویند و در ایران ما باید بنشینیم و چنین سخنان بی ربط و بی ارزش و در عین حال خطرناکی را گوش بدهیم که کاری نمی کنند جز برانگیختن و تشویق پان ترکیست ها، پان عرب ها و پان کردها به ایجاد ادبیات و استدلال هایی به همین اندازه سخیف و بی ارزش و خطرناک و حمله به چیز موهومی به نام «شووینیسم قوم فارس». ما با شووینیسم فارس روبرو نیستیم بلکه با بی مسئولیتی و بی سوادی و سطحی نگری و محیطی آشوب زده روبرو هستیم که هر کس به خود اجازه می دهد راجع به همه چیز اظهار نظر کند و زبان و فرهنگ میلیون ها ایرانی را به مسخره بگیرد و توهین کند و  ارگان ها و رسانه های رسمی کشور نیز بدون هیچ نوع مشکلی آنها را منتشر کرده و روشنفکران ما نیز خم به ابرو نیاورده و نژاد پرستی های ابلهانه و ملی گرایانه شان را که ده ها سال است دیگر در هیچ کشور مدرنی حتی عقب افتاده ترین متفکران نیز سخنی از آنها به میان نمی آورند، با افتخار در اینترنت و رسانه ها و روزنامه ها  تکرار کنند... بسیاری از آنها نیز اصولا توجه ندارند یکی از سنت هایی که برای ما از فرهنگ گذشته به جای مانده است همین قابلیت بالای  مردممان در مدیریت کردن تفاوت  های زبانی،  دینی ،  آداب و عیره است که بنایش نه بر حذف و  تحقیر دیگری بلکه در پذیرش  و همکاری و همگامی  بنا شده است "[4].

اوسته گؤروندوگو کیمی ناصر فکوهی "ایرانیت" دئیه، فارس دؤلتچیلیگی مسئله سینده فارسلاردان داها آرتیق فارس اولماغا چالیشان  "فارس مدنیت راسیستلری" او جومله-دن جواد طباطبایی، کاظم آذری سیسی، علی عجمی آذرآبادگانی (افشین حعفرزاده) و "آذریها" محفلینی تنقید آتیشینا توتماقلا فارسلیغی ظاهیری راسیستلیک و پیسلیکدن قوروماغا چالیشارکن فارس مدنیت راسیستلریندن گئری قالماسین دئیه او دا "پان" تهمتینی آذربایجان میللی فعاللاری، عربلر و کوردلر علیهینه یئنیلمکدن و تیکرارلاماقدان چکینمه میش.  اوسته لیک "چیز موهومی به نام شووینیسم قوم فارس" دئیه فارس ایستعمارچیلیق مقوله سینی دیققتدن یاییندیرماغا چالیشمیش. ناصر فکوهی "فارس مدنیت راسیستلرینه" اوز توتاراق فارس اوستونلوگونو "نژادپرستلیک" ایله دئییل، فارس اولمایان ائتنوسلاری وعده وعید و خوش سؤزلر ایله آلداتماق و عوامفریبلیک یولو ایله "مدیریت" ائتمک داها راحات اولار دئیه فارس ایستعمارچی گؤروشلرینی یکونلاشدیرماغا چالیشمیش. ناصر فکوهی فارس اولمایان ائتنوسلارا مدنی ساحه لرده "امینیت گؤزو" ایله یاناشمانین دوغرو اولوب اولمادیغی اوزره سورقویا دا گؤروشونو ایضاح ائتمیش، اوخویوروق:

" 3.      ... به نظر شما آیا واقعا می توان تدریس زبان های محلی و قومی را تهدیدی برای امنیت ملت و کشور ایران دانست؟

.... مسئله امنیتی اگر از طرف نیروهای امنیتی، ارتش، سپاه و سایر ارگان هایی که وظیفه و رسالتشان حفظ کشور از  تهدید های خارجی و همچنین تنش های قومی است، مطرح شود، به نظر من منطقی است. ... اینکه  تکثر قومی و زبانی ممکن است مورد سوء استفاده دشمنانی قرار بگیرد که خواسته باشند انسجام ملی را از میان برده و کشور را ویران کنند،  کاملا قابل تصور است، اما دقیقا به همین دلیل است که من از آزادی  گسترده زبان ها و فرهنگ های قومی در چارچوب قوانین کشور با محوریت یک زبان میانجی،  فارسی، به مثابه  زبان  پیوند دهنده و سپس،  زبان های محلی دفاع می کنم.  به نظر من ایران باید همچون تاریخ چند هزار ساله خود ، الگوی  تکثر قومی ، زبانی و فرهنگی باشد و  این  موقعیت را با موقعیت دولت ملی سازش دهد و بنابراین الگوی جدیدی برای دولت سازی و ملت سازی مدرن ایجاد کند و نه اینکه به دنبال الگوهای ژاکوبنی فرانسوی و غیر قابل اجرا  و یا برعکس الگو های فدرال اروپایی نظیر آلمان و اسپانیا برود که آنها نیز در ایران غیر قابل اجرا هستند"[5].

اوسته گؤروندوگو کیمی ناصر فکوهی نین دیل و مدنیتلر اوزره گؤروشلری فارس دؤلتچیلیگی اساسیندا ایفاده اولونار و فرانسه ژاکوبین لری نین (مدنیت راسیستلری نین) گؤروشونو بوگونکو فارسلیق اوچون بیر چیخیش یولو اولمایاجاغینی قلمه آلارکن هر هانکی بیر فئدرال سیستیمین ده فارس حاکیمیتچیلیگی اوچون ضررلی اولاجاغینی وورغولاغا چالیشار. دئمک، ناصر فکوهی نین دوشونجه لرینه اساسن دیل و مدنیت آزادلیغی هر هانکی بیر میللی توپلومون مستقیل اولماسینا و اؤزونو ایداره ائتمه سینه اساسلانمیش دئییل، بوتون میللی توپلوملار فارسلیق اساسیندا ایداره اولونارکن اونلارین دیل و مدنیت مسئله لری فارس حاکیمیتی طرفیندن ظاهیرده آزاد قلمه آلینارکن ائتنیک مسئله لر ایراندا گرگین دوروما چاتدیقدا و قارشی دورما اورتامی یاراندیقدا بو مسئله نی ایران "نظامی و انتظامی" گوجلری نین حل ائتمه سی فارس دؤلتچیلیگی اوچون داها دا اویقون حئساب اولونارمیش. ناصر فکوهیدن اوخویوروق:

" ... به نظر من کسانی که امروز امنیت ملی را تهدید می کنند در دو جبهه در برابر یکدیگر قرار گرفته اند:   از یک سو  کسانی که به اسم دفاع از ملت و زبان فارسی،  زبان های محلی و قومی و فرهنگ های ایرانی دیگر نظیر آذری، کردی، لری، بلوچی، عربی و ... را تحقیر و تکذیب می کنند و  برنامه شان  از میان بردن این فرهنگ ها از طریق یکسان سازی و اسیمیلیشن فرهنگی است ، و سوی دیگر درست برعکس ، همه کسانی که تحت عنوان «پان» گرد آمده اند و از جدایی اقوام و فرهنگ های ایرانی، از ایران سخن می گویند، در حالی که ایران جز  گرد هم آمدن این اقوام و زبان ها  فرهنگ ها نیست. گروه نخست اغلب روشنفکرانی هستند که  تلاش می کنند  خود را به عنوان داوطلب آزاد  کمک به  کارشناسان امنیتی معرفی کنند .... و مایل هستند به هر قیمتی بدون آنکه لزوما از آنها خواسته شده باشد، به عنوان کارشناس مجانی اعلام آمادگی برای خدمتگزاری و ارائه نظریه امنیتی به بخش های افراطی در این تفکر امنیتی بکنند؛ و گروه  دوم اغلب روشنفکران بدون پایه ای در میان مردم و گروه های فرهنگی اقوام  ایران؛ ... این روشنفکران  بی ریشه و بی پایه که مدل تاریخی خودرا از خزب توده می گیرند، اغلب از مدل های استالینی پیش از جنگ جهانی دوم،  برای نظریه سازی های خود استفاده می کنند، و  چاره ای جز آن ندارند که دشمنان «شووینیست فارس» خیالی  برای خود بتراشند تا بتوانند خود را توجیه کنند"[6].

دئمک، فارس مدنیت راسیستلری بوگون کؤنوللو فارس راسیستلیگینی تبلیغ ائدیر و فارس امنیت اورقانلارینا کؤمک ائتمکله فارسلیغین رغبت و شفقتینی قازانسالار دا، فارس دؤلتچیلیگی مسئله سینده اونلارا بیر ذره ده اؤنم و اهمیت وئریلمگه جکدیر. اوسته لیک، فارس حاکیمیتچیلیک سیستیمی داموقلئس[7] قیلینجی کیمی اؤزونو یاشاتماق اوچون یئری گلدیکده ایستر دال طرفی ایله فارس مدنیت راسیستلرینی و ایسترسه ده اؤن طرفی ایله فارس ایستعمارچیلیغینی سورقو و سوآل آلتینا آلمیش فارس اولمایان ائتنیکلرین میللی فعاللارینی اؤز قیلینجیندان کئچیره جک مقامدا یئر آلار. ناصر فکوهی نین "دائرة المعارف بزرگ اسلامی" مرکزینده بئلنچی چیخیش ائتمه سی "آذریها" محفلینی اولدوقجا راحاتسیز ائتمیش. یئری گلمیشکن، بو راسیست و آوئنتوریست محفلین ده ناصیر فکوهی نین گؤروشلرینه مناسبتی نین بعضی مقاملارینی گؤتور قوی ائتمگه چالیشاق، اوخویوروق:

"پیش از همه باید دلیل آشفتگی آقای فکوهی را از طرح این سوال یافت. سوال این است، عده ای مدعی هستند که زبان های محلی غنای ادبی کافی ندارند، ...اما جناب فکوهی علاوه بر پاسخ منفی و دلایلی که آمده است، مبلغی فحاشی (سخیف،بلاهت،بی ارزش و...) را ضمیمه رایگان پاسخش نموده تا بسیاری از مخالفانش را که از قضا در درجه استادی و علمی بالاتر از ایشان هستند (و برخی نیز خود آذربایجانی) بی نصیب نگذاشته باشد. ... شاید دموکراسی و احترام به بقیه در نزد جناب فکوهی همین قدر بُرد داشت نه بیشتر که آشفتگی را ترجیح داده است. احتمال دیگر حب و بغض ها  کینه ها و حسادت های شخصی نسبت به فرد یا افرادی که ایشان اسم نبرده اند اما ظاهرا دل پری از آنها داشتند که فکر می کردند حوزه مطالعات قومی جای خوبی برای بیرون ریختن کینه ها است"[8].

اوسته مؤللیف آدلارینی چکمک ایستمدیگی شخصلر سیدجواد طباطیایی[9]، کاظم آذری سیسی[10] و افشین جعفری[11] پان ایرانیست محفلی نین آذربایجان قولو ساییلار[12]. "آذریها" مودورلوگوندن اوخویوروق:

"ایشان مبالغ زیادی فحش به محققین آذربایجانی که قائل به محدودیت ظرفیت ادبیات مکتوب در زبان محلی هستند نثار می کند تا به این استدلال برسد که : مردم آذربایجان بروند از ادبیات و کتاب های ترکی در قفقاز و ترکیه استفاده کنند. تمام زکاوت و هوشمندی آقای فکوهی همین بود؟ آیا این طور می خواستید اصل 15 را اجرا و زبان مادری را تدریس کنید؟ جناب آقای مردم شناس، زبان مادری من اردبیلی،تبریزی و مراغه ای با زبان مادری .... باکویی زمین تا آسمان فرق دارد. زبان مادری یعنی زبانی که مادر یک فرد با وی تکلم کرده است نه مادر ملتی دیگر در آنسوی مرزهای و اقلیم ها"[13].

اوسته ایشاره اولوندوغو و وئریلدیگی آدرئسلرده ده گؤروندوگو کیمی مؤللیف محقق دئیه قلمه آلدیغی شخصلر ده پان ایرانیست محفلینه باغلی اولدوقلاری اوچون بونلار فارس ایستعمارچیلیغی نین ماشاسی ساییلار. بو دئدیکلریمیزی مؤللفین آذربایجان دیلی نین "اردبیل، تبریز، مراغه و باکی ... " لهجه لرینه یاناشماسیندا داها دا راحات درک ائتمک اولار.  دئمک، گونئی آذربایجان نین تبریز، اردبیل، مراغا، همدان و زنگان شهر و کندلرینده دانیشیلان تورک لهجه لری قوزئی آذربایجان نین باش شهری ساییلان باکی لهجه سینه یاخین می، یوخسا فارس دیلی نین لهجه لریندن ساییلان سیستان، خوراسان، اصفهان، کازرون، مشهد یوخسا باشقا فارس لهجه لرینه یاخیندیرلار می؟ دئمک، فارس مدنیت راسیستلری "زبان مادری" دئدیکده آذربایجان تورکچه سینی منظور ائتمزلر. بو شخصلر فارس مدنیت راسیستلیگینه قاپیلدیقلاری اوچون بونلارین "زبان مادری" آنلاییشلاری فارسچا ساییلار. بو محفل "فرمان آریا" آدلی سیته سینده فارس دیلینی دؤنه دؤنه آنا دیلی دئیه ساوینمیش، اوخویوروق:

" به نظر می آید لازم نباشد یکبار دیگر باید به این عناصر یادآور شویم که هر چند ما آذری هستیم ولی: نام زبان دیرین ما دری ست ---- فارسی ما را زبان مادریست"[14].

دئمک، فارس دیلینی "آنادیلی" قلمه آلان فارس مدنیت راسیستلری نین قبول ائتدیکلری دیل "فارسچا" اولارکن، بو ذاتلار ایله داها آذربایجان تورکلوگو آراسیندا اورتاق دئیه بیر باغ قالماز. ائله بو اساسدا بو ذاتلار فارس ایستعمارچیلیغینا ماشا اولماغا، گونئی آذربایجان تورپاقلاریندا آخین ائدن آذربایجان تورکلوگو حرکتینی "پان تورکیست" دئیه فارس اطلاعات اداره سی باسقیسی آلتینا وئرمگه چالیشارلار. "آذریها" سیته مسئولو، ناصر فکوهی اوچون بلاغت درسی وئرمگه چالیشارکن یازیر:

"انتظار بود که با توجه به تخصص و حضورتان در محافل علمی این نکته بدیهی را بدانید که حتی قبل از ورود ماهواره ترک ست ، هیچ آذربایجانی نمی توانست بیش از یک مقداری محدودی از واژه های ترکی استانبولی را در یک مکالمه معمولی تشیخص دهد و امروز هم بسیاری از افراد قادر به تشخیص این زبان ها نیستند. تا چه رسد به آموزش به این زبان به عنوان زبان مادری"[15].  

اوسته گؤروندوگو کیمی اؤزونو آذربایجانلی قلمه آلان ذات تورکچه و فارسچا مسئله سی مطرح اولدوقدا فارس ایستعمارچیلارینی داها دا سوللاماغا (اونلاردان سبقت آلماغا) چالیشار. دئمک، فارس ایستعمارچیلیغی نین تمل و اساسینی قویانلاردان بیری ساییلان، محمدعلی فروغی، رضا شاهین باش وزیری مسئله نی داها یاخشی درک ائتمیش ایمیش. بو دوغرولتودا فروغیدن اوخویوروق:

"فارس الیفباسینی ناقیص و عئیبلی حئساب ائدیرم. آنجاق تورکیه ده الیفبا دگیشدیگی و تورکیه الیفباسی لاتینجه اولدوغو اوچون بیز (فارس حاکیمیتی) عرب الیفاسیندا قالمالی و تورکیه تورکلری و آذربایجان تورکلری آراسیندا خط باخیمیندان بیر بیرلرینی اوخویوب باشا دوشمکلری اوچون مانعه و آیریلیق یاراتمالی ییق. فارس خطی نین لاتینجه یه کئچمه سی بیزیم ده صلاحیمیزا اولماسینا باخمایاراق میللی مسئله باخیمیندان (اوخو: فارسلیق باخیمیندان) بوگون بو مسئله ده ال ساخلامالی ییق"[16].

دئمک، گونئی آذربایجان تورکونو فارسلیقدا محصور ساخلاماق و اونو اؤز دیلداشلارینا اؤزگه یاشاتماق ایله اوندا دیل و مدنیت بیلینجینی سیلمک اولماز. مولانا یاخشی دئمیش:

"هر کسی، کو دور ماند از اصل خویش              باز جوید روزگار وصل خویش". "آذریها" سیته مسئولو گئنه یازمیش:

"فرض کنیم مدیریت تنوع قومی کشور ایران به افرادی مانند فکوهی سپرده می شد. در این صورت منطقه به بهشت پان ها تبدیل می شد. از ایران که ایشان معتقد است که قومیت های کشور باید با جهان بیرون متصل باشند، به عبارت دیگر واگرا باشند نه همگرا. تحلیل صحبت های فکوهی این است که کتاب هایی از ترکیه یا باکو به مدارس آذربایجان بفرستید و اصل 15 را به همین راحتی اجرا کنید؟ مگر صدام حسین ، میرجعفرباقروف، روشنی بیک، سلیمان نظیف و تشکیلات مخصوصه  و ... حرفی غیر از این داشتند؟ مگر ایدئولوژی ها پان و انضمام گرای دیگر که در خاورمیانه وجود دارند، چیزی فراتر از صحبت های فکوهی را مطرح می کنند. ... امروزه پان ترکیست های دست چندم آذربایجانی نما هم دستکم در ظاهر معتقد به این نیستند که بهتر است از ترکیه برای ایران کتاب فرستاده شود ، اما وسعت نظر دیدگاه فکوهی (که تصور می کند علمی هم هست) چنین اجازه را می دهد."[17].

اوسته گؤروندوگو کیمی ناصر فکوهی نی فحاش و لومپئن قلمه آلان ذات اللی دره نین سویونو بیر یئره ییغاراق اصلی معناسیندا اؤزو ایفاده ائتدیگی صفتلره لاییق گؤرونر. دئمک، اونون ناصر فکوهی علیهینه سیرالادیقلاری تهمتدن باشقا هئچ نه اولابیلمز. ناصر فکوهی فارس حاکیمیتچیلیک سیستیمینی ساوینار و مدافعه ائده رکن فارس مدنیت آچیلیشی دئیه بیر لیبراللاشمانین طرفداری اولدوغونو ساوینماغا چالیشار. "آذریها" سیته مسئولو اؤزونو بوشاتماق اوچون آغزینا گلدیگی چیرکین عبارتلری ناصر فکوهی علیهینه سرگیلمگه چالیشار، اوخویوروق:

"... مشکل آقای فکوهی و امثالش این است که اولا نمی داند، و نمی داند که نمی داند و دوما مسئله حیاتی را با سایر مسائل روشنفکرمآبانه اشتباه گرفته اند. حوزه مطالعات قومی جایی نیست که فکوهی و دوستانش کلاه کج سرشان بگذارند، به دوردست ها خیره شوند و هر از گاهی آهی بکشند و از پیپ کام بگیرند.  مشکل سوم ایشان عطش شهرت است"[18].

اوسته گؤروندوگو کیمی "آذریها" محفلی، فارس مدنیت راسیستلیگینه باغلی اولدوغو اوچون "فارسی زبان میانجی" دئیه قلمه آلان ناصر فکوهی نی بیلمزلیکده گوناهلاندیرلاراق اونو شهرت طلب قلمه آلار. "آذریها" سیته مسئولو گئنه ده ناصر فکوهی علیهینه یازار:

"... البته لازم نیست داستان برادر حاتم طائی را برای آقای فکوهی بازگویی کنیم.
پژوهش های دهها تن از اساتید و دانشمندان آذربایجانی مانند منوچهر مرتضوی (رئیس سابق دانشگاه تبریز)،ناصح ناطق (نویسنده و محقق تبریزی و فرزند جواد ناطق آزادیخواه دوره مشروطه)، صادق رضازاده شفق (رجل سیاسی، نویسنده مبارز مشروطه و دیپلماتی که همراه قوام جهت مذاکره با شوروی به مسکو رفت)،... ، استاد سیدجواد طباطبایی، شادروان بهمن سرکاراتی،مهری باقری(استاد دانشگاه تبریز) و حسین نوین(استاد دانشگاه محقق اردبیلی) و دهها تن دیگر در خصوص زبان فارسی و آذری گویای بسیاری از واقعیت های علمی است. اصولا حضور آرامگاه چهارصد شاعر پارسی گوی در مقبره الشعرای تبریز شاهدی زنده است بر اینکه نخبگان آذربایجان خود را وقف زبان پارسی کرده اند"[19].

اوسته مؤللیف آدلارینی سیرالادیغی شخصلر استثناسیز تورک دیل و مدنیت بیلینجیندن یوخسول فارس مدنیت راسیستی ساییلار. منوچهر مرتضی آذربایجان تورکلوگو علیهینه یازمیش کتابینی مجانی محمود افشار یزدی وقفینده چاپ ائتدیرمیش[20]. اوسته آدلاری سیرالانمیش شخصلر ده بیربیر فارس مدنیت راسیستلیگی و ایستعمارچیلیغینا خدمت ائتمیش و بعضیلری بوگون ده بو خدمتی داوام ائدن شخصلر ساییلار[21].

 

 

قایناقلار:


 


[1]           گفتگو با ناصر فکوهی : کسانی که زبان های محلی را تحقیر می کنند برنامه شان از نابودی فرهنگ است، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۲/۷/۲۰: http://www.cgie.org.ir/fa/news/5866

[2]           گفتگو با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[3]           گفتگو با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[4]           گفتگو با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[5]           گفتگو با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[6]           گفتگو با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[7]           داموقلئس میلاددان دؤرت یوز ایللیک اؤنجه یونان پادشاهی ساییلان ظالیم دیونیزوس شاهلیق و ساراییندا دیللی و شارلاتان بیر شخص ایمیش. او ظالیم شاهی مملکتی یؤنتمک و ایداره ائتمکده قدرتلی، خوشبخت و باشاریقلی قلمه آلارمیش. داموقلئسین بو ایددعاسینی اؤزو ده تجروبه ائتمه سی اوچون شاه بیر گون یئرینی داموقلئس ایله دگیشمک ایستر. داموقلئس ده زامان و مکانی درک ائده رک بو ایستگی قبول ائدر. آخشام یئمک واقتی قوناقلیق وئریلرکن اونا بیر شاه کیمی احتیرام قویولدوغو اوچون داموقلئس چوخ سئوینر. یئمک قورتاردیقدان سونرا باشی نین اوستونده ایتی بیر قیلینجین آسیلی اولدوغونو باشا دوشر و قیلینجی گؤررکن یئمگین دادی داماغیندان قاچاراق یئدیگی ده زهر اولار. بئله لیکله داموقلئس مجلیسی ترک ائتمک اوچون شاهدان ایجازه ایسترکن هئچ زامان بئله بیر خوشبختلیگی آرزو ائتمگجگینی ده ایفاده ائدر.

[8]           مدریت سایت آذریها، سخنی با ناصر فکوهی/ مرا به خیر تو امید نیست، شرّ مرسان: http://www.azariha.org/?lang=fa&muid=53&item=1311

[9]           ایشیق سؤنمز، فارس مدنیت راسیستی سیدجواد طباطبایی نین گؤروشلرینه باخیش: http://isiqsonmaz.com/Seite%20321.htm

[10]          ایشیق سؤنمز، کاظم آذری سیسی یوخسا جواد طباطبایی نین آزقینلاشمیش دوشونجه لرینه باخیش: http://isiqsonmaz.com/Seite%20325.htm و ایشیق سؤنمز، فارس مدنیت راسیستلری و ایستعمارچیلاری نین "پان ترکیسم، پان  عربیسم و پان ایسلامیسم" حئکایتلری: http://isiqsonmaz.com/Seite%20332.htm  و کاظم آذری، آذربایجان و زبانش، سایت آذریها (سایت پان ایرانیست- شاخه آذربایجان): http://www.azariha.org/?lang=fa&muid=54&item=207

[11]         افشین جعفرزاده، نقش عوامل پان ترکسیت و مارکسیست در تحریف تاریخ (قفقاز و دیرینه و تاریخی آن)، هفته نامه "طرح نو"، تهران، شماره 145. سخنرانی افشین جعفرزاده، ورجاوند و دغدغه های یکپارچگی سرزمینی (ایران)، تهران، خیابان ورشو، فرهنگسرای ورشو، میهن بلاگ: http://tarikhnameh.mihanblog.com/post/191

[12]          بو دئدیکلریمیزه "آذریها" سیته سینده آذربایجان تورکلری نین میللی کیملیک و منلیکلری و اونلارین تاریخینی انکار ائدن و خفیه ماهیتلی یایینلادیغی متینلر تانیقلیق ائدر، باخ: http://www.azariha.org/

[13]          مدریت سایت آذریها، سخنی با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[14]          پان ایرانیست، فرمان آریا، پیش بسوی مرزهای سفاهت و نادانی: http://www.farmane-ariya.blogfa.com/post-242.aspx ، داها آرتیق بیلگی اوچون باخ. ایشیق سؤنمز، فارس مدنیت نژادپرستلری نین قارقا و ککلیک یئریشی یئریمه لری می، یوخسا دوه و هشترخان تویوغونون دوه گؤرونمه حئکایه سی می؟: http://www.isiqsonmaz.com/Seite138.htm

[15]          مدریت سایت آذریها، سخنی با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[16]          محمدعلی فروغی،  مکاتبات خصوصی مرحوم فروغی-مجله يغما، سال1327، شماره 7.

[17]          مدریت سایت آذریها، سخنی با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[18]          مدریت سایت آذریها، سخنی با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[19]          مدریت سایت آذریها، سخنی با ناصر فکوهی، باخ اورادا.

[20]          منوچهر مرتضوی: زبان دیرین آذربایجان، بنیاد محمد افشار یزدی، تهران.

[21]          حسين نوين رنگرز، تـاريخ مختصر و وجه تسميه آذربايجان، پان ایرانیست، آریا آرمان (تارنمای پان ایرانیست)، خاک و خون: آرمان ما برپایی دولتی مبتنی بر دو عنصر "خاک" و "خون"،در سرتاسر ایران بزرگ است: http://ariarman.com/Azarabadegan.htm و آریا ادیب سیته سی (زبان و ادبیات فارسی): http://aryaadib.blogfa.com/post-607.aspx؛ حسین نوین، تاریخ زبان آذری در آذربایجان، تهران، 1390، 270 صحیفه.

 

ایشیق سؤنمز، 19.09.2014 

 

2014-09-22 12:18:47

آخرین عناوین

تهاجم همه جانبه است بلنت اسین اوغلو- ترجمه علی قره جه لو

کلیشه‌ها و پیش‌داوریها نسبت به جنبش‌های ملی-مدنی: موانع دستيابى به يك پلوراليسم متوازن در ایران علیرضا قولونجو

رشته دانشگاهی زبان و ادبیات ترکی؛ مبهم و مخدوش دومان رادمهر

ابوبکر بغداديٍ فاجعه مونيخ یاشار گولشن

دوشونجه شیوه یه یؤنه لیک یوخسا یانلیش آنلاییشلار! یاشار گولشن

قوميتگرائي افراطي فارسي و مراسم کتاب‌سوزي ٢٦ آذر سال ١٣٢٥ در آزربايجان مئهران باهارلي

!STAND AGAINST RACISM

فتيله شبکه دو تلويزيون دولتي جمهوري اسلامي برنامه ای برای تباهی اذهان کودکان یاشار گولشن

نکاتی در مورد برنامه صفحه دو بی بی سی- نتایج انتخابات ترکیه علیرضا قولونجو

مصاحبه با غلامحسین ساعدی مصاحبه کننده، ضیاء صدقی-آوریل 1984

قدرالسهم به روایت اکبر اعلمی یاشار گولشن

به نام اویغورها! روزبه سعادتی

کلاشنیکف‌ها هرگز شکوفه نمی دهند علیرضا قولونجو

پایه‌های لرزان "بنیاد فرهنگ، ادب و هنر آذربایجان" محمدرضا هیئت

کارت قرمز بر علیه نژادپرستی سیستماتیک موجود بر علیه ترک ها در ایران اومود مهدیان

دفتري به عنوان فرهنگ استان آذربايجان بجای فرهنگستان زبان ترکی! یاشار گولشن

زبان ترکی بعنوان یکی از زبانهای رسمی مجلس نمایندگان شورای اروپا تعیین شد

تدارک برای گردن زنی ناصر مرقاتی

اعتراض زنان ترک به حضور حسن روحانی با مچ بندهای سرخ، علامت بوزقورد و نشان پیروزی

ماهی سیاه کوچولوی صمد بهرنگی در لیست ده کتاب برتر متتقد روزنامه گاردین

شرایطی که توافق لوزان را تحمیل کرد یونس شاملی

حمله عوامل حکومت ايران به ترک های هوادار تیم والیبال اورمیه در تهران

هجوم مامورين انتظامي به عرب هاي اهواز

در آسيب شناسى حركت ملى آذربايجان - بخش ١ و ٢ معصومه قربانى

دولت روحانی با موضع گيري هاي يونسي بدنبال چه هدفي است؟ یاشار گولشن

قضیۀ سلماس، حکیم توس و اساتید سعید یوسف

keçen Qonular

تورک! سن سؤمورگه‌دن/ایستیعماردان قورتولماق اوچون نه ائدیرسن؟ علیرضا قولونجو

سولئیمان‌اوغلو ایله سؤیله‌شی آنلام درگیسی، ایکینجی سایی، شوبات 2017

نه ائتمه مه لی ییک! ؟ دومان رادمهر

آخساق قایدالار ایواز طاها

بیزیم عزیز نسین س. حاتملوی

گونئیده 300 تورک فعال اویغورلارا دستک بیاناتی ایمضالاییب

تورکمن گمیچی گونئیلی فعاللاری 13 ایل حبسه محکوم ائدن حؤکمدەکی تضادلار حاقدا دانیشیر

کریم عسگری: گونئی تشکیلاتلاری تورکیەده HDP-نین فعالییتینی اؤرنک آلا بیلر

ماحمودعلی چؤهرەقانلی: تبریزدەکی گئدیشات نورمال دئییل

ستار سایین قالا: او دؤنم چوخ اؤزل بیر دؤنم ایدی

اکبر ابولزاده: تراختور قهرمان اولسایدی، ایراندا یاشایان تورکلر اؤزونە-اینام قازاناردی

آل بو سنه قير ميزى اسماعیل جمیلی

ایرانلی آیدینلارین ائتنیک حاقلارینا یؤنه‌لیک یاخلاشیمی ده‌ییشمکده‌دیر می؟ یوردنئت'ین توغرول آتابای ایله سؤیله‌شیسی

محمد رضا لوایی: گونئیلیلر اوچون مای حادیثەلری بیر باشلانغیج نؤقطەسیدیر

مهسا مئهدیلی: اؤیرنجی قادینلار مای قییامیندا بؤیوک رول اوینادیلار

یاشاسین یاشاسین قهرمان تبریز اسماعیل جمیلی

ائلچین حاتمی: اقتصادی وضعییت خوصوصیله قئیری-فارس بؤلگەلرده چوخ آغیردیر

İranlı aydınların etnik haqlarına yönəlik yaxlaşımı dəyişir mi? (Toğrul Atabay ilə söyləşi)

علیرضا اردبیلی: ایرانداکی ایرقچیلیک عربلر و تورکلری بیر-بیرینه یاخینلاشدیریب

یاشار اسدی ایراندا میتینق کئچیرن اون مینلرله موعلیمین طلبلری حاقدا دانیشیر

یاشار حیدری آوروپادا یاشایان گونئیلی موهاجیرلرین دوروموندان دانیشیر

دومان رادمئهر: ایراندا آنتی-عرب احوال-روحییەسی حؤکومتین بؤلگەده یوروتدویو سییاسته خیدمت ائدیر

اوغوز تورک ایران-قرب راضیلاشماسی، سانکسییالار و اونلارین قئیری-فارس آزلیقلارا تاثیری حاقدا دانیشیر

حمید منافی: علیرضا فرشی ائوین زیندانیندادیر، وکیلی ایله گؤروشه بیلمیر

محمد احمدیزاده: صفویلر دؤنەمی موسیقی تاریخیمیزین قیریلما نؤقطەسیدیر

نه‌کی‌وارین هر گونو بایرام اولسون! وکتور جئری

31-03-2015 ایران-ایسوئچ اویونوندان بیر راپورت

محمد رضا هیئت: تورکجەنی یوخ ائتمەیه چالیشان سیستئم تورک دیل قورومو آچدیرماز

اوختای آلپ تورک: نه ”پئرشین” نه ده ”ایرانیان” - بو آدلار بیزی تمثیل ائتمیر

یونس شاملی سلماس دا هئیکل اولایی و گونئیین شهر شورالاری حاقدا دانیشیر