August 07-2008                                                                          صفحه اصلي     آرشيو فارسي     در باره ما     لينکها

بیرلیک سیمگه سی اوچون منلیکلردن کئچمه لییک

بیرلیک سیمگه سی اطرافیندا موباحیصه لر، بیر سیرا تارتیشمالارا باخمایاراق، بوگونه قدر چوخ دئموکراتیک و سیویل شکیلده قاباغا گئدیب دیر. منجه بعضی تارتیشمالار و بعضا آغیر تنقیدلرده دئموکراسی نین روحوندادیر و بوجور بیر اونملی مساله ده بو تارتیشمالار و جیددی موباحیصه لرده لازیمدیر. دئموکراسی ده هئچ کیمسه نین انتظاری اولمامالیدیر کی بیر فیکیر اورتایا قویسون و هامی اونو قبول ائتسین و تنقید اولونماسین. هئچ زامان تنقیده، تخریب گوزویله باخمامالییق. تنقید مساله نین اطرافلی گورولمه سینه یاردیم ائدیر و قارانلیقدا قالان مساله لری گوز اونونه گتیریر. منجه بو موباحیصه لر بیزیم فعاللار آراسیندا دئموکراتیک دیالوگ یارانماسینا دا چوخ یارارلی اولابیلیر. بو گونه قدر یازیلان چوخلو مقاله لره باخدیقدا بعضی لری بلکی بونو بیر انرژی هدر ائتمک کیمی گورسونلر آما دونیانین دئموکراتیک اولکه لرینده یاشایان آذربایجانلیلار حتما گوروبلر کی او اولکه لرده بیر کیچیک مساله ده قرار وئرمک اوچون هفته لرله و آیلارلا مئدیالاردا موباحیثه گئدیر و مساله نین تمام گیزلی آچیلاری آچیقلاندیقدان سونرا قرار وئریلیر بو دئموکراسی نین اون شرطی دیر.

نئچه گون اونجه ایمیل آدرسیمده بیر یازی منیم دیققتیمی اوزونه چکدی. بیر عزیز دوست کی یاخیندان دا تانیمیرام، خصوصی شکیلده بیر ایمیل گوندریب و بیر فیکیر اورتایا قویموشدور. او عزیز دوست ایسته میشدیر کی او فیکیری ده نظره آلیب و اگر اویقون گورسم اونو یایام. او عزیز دوست اوزونو گونئی ده اولان بیر گئنج اویرنجی تانیتدیریب و آدینین و ایمیل آدرسینین همیشه لیک گیزلی قالماسینی ایسته میشدیر. او دوستون فیکرینی اوخودوغومدا نه قدر درین فیکره صاحیب اولدوغونو گوردوم و آدینین گیزلی ساخلاماغیندا اصرارلی اولدوغوندان آنلادیم کی نه قدر آذربایجان اوچون اورک دن جان یاندیران بیر گئنج اویرنجی دیر کی آد و عنوان دالیندا یوخ بلکی آذربایجانین منافعی دالیندادیر. هر شئی دن اونجه او تانیمادیغیم آما چوخ عزیز دوستومدان تشکر ائدیرم کی بو آچیق فیکری ایله آذربایجانا یاردیم ائتمک ایسته یییبلر.

بو دوستون طرحینین اوستونده چوخ فیکیرلشدیم و نه قدر یاخشی فیکیر اولدوغونو دوشوندوم. آما اونجه ده بئله دوشوندوم کی بو فیکیری یایماییم نئیه کی طرحلر چوخالدیقجا قرار وئرمک چتین اولار آما بیر مساله منیم فیکریمی دئیشدی. بیر عزیز دوست، بابک بئی آذربايجانلي آدیندا بیر یاخشی یازی (1) یازمیشدیلار و قارا رنگی دونیا بایراقلاریندا گوسترمیشدیلر. اوردا یازیلمیشدی کی اوچ اولکه نین بایراغیندا قارا اولدوز دا واردیر: سائوتومه وپرنسیب، غنا و گینه بیسائو.

آما او عزیز دوست یالنیز بو اوچ اولکه ده قارا اولدوزون اولماسینا اشاره ائتمیشدیلر آما او قارا اولدوزلارین نه معنادا اولماسینا اشاره ائتمه میشدیلر. هر اوچ اولکه آفریقادادیر و هر اوچ اولکه ده قارا دری لیلر یاشاییرلار. او اولکه لرده قارا اولدوز او آنلامدادیر کی اونلار دری لرینین قارا اولماسینا اوتانج ایله یوخ، بلکی فخر ایله یاناشیرلار. اولدوز همیشه فخر علامتیدیر و چوخلو میداللاردا و نیشانلاردا و حربی و نظامی درجه لرده اولدوز فخر ائدیجی بیر علامت دیر.

باشقا بیر مساله یه دیققت ائتمک لازیمدیر کی بایراغین هئچ زامان آلتیندا ایضاح لار یازیلمیر و بایراق اوزو گرک بیز ایسته دیگیمیز معنانی گرافیک عنصرلار ایله یئتیرسین. بیز بونو دوشونمه لییک کی بو بایراغی گورن یابانجی بیر اینسان، اوندان نه آنلایاجاق؟ بیز هر کیمسه یه و اوزاقدان گورنه ایضاح ائه بیلمریک کی دئمک ایسته دیگیمیز سوز نه دیر، بایراق اوزو گرک هر شئیی دئسین. هر حالدا بو مساله اورتایا چیخاندان سونرا منجه تاسوفله قارا آی اولدوز حقیقتا گئرافیک باخیمیندان اشکالی واردیر. بو بایراغی گورن یابانجی چوخ احتمال ایله اونون بیر آفریقادا قارا دری لی اولکه نین بایراغی اولماغینی ظن ائده جک. بوردا بیرداها تاکید ائتمک ایسته ییرم کی قارا رنگین اشکالی یوخدور، قارا آی اولدوزون اشکالی واردیر.

قارا رنگ بوتون فرهنگ لرده یاس معناسیندا دئییل و خصوصیله آفریقا اولکه لرینده فخر ائدیجی بیر رنگ دیر. آما قارا اولدوزو هئچ باشقا تفسیر ائتمک اولمور، اولدوزون رنگی ایشیق اولمالیدیر، آما قارا اولدوز یالنیز قارا دریلی لرین بایراغیندا معنا تاپا بیلیر کی دری لرینین قارا رنگینه فخر ائدیرلر و اونا اوتانج ایله یاناشمیرلار. آصلیندا بو مساله ایللر بویو تاریخده اونلارین قارا دریلی اولدوقلاری اوچون تحقیر اولدوقلارینا بیر رئاکسیادیر. دئمک ایسته دیگیم سوز بودور کی تاسوفله بو قارا آی اولدوزون گئرافیک باخیمیندان اشکالی وار و بیزیم ایسته دیگیمیز معنانی یئتیرمیر. آما قارا رنگ باشقا شکیلده بیزیم بایراقدا اولا بیلردی و اشکالی دا اولمازدی و اسارتده اولماق معنانی سینی دا دوزگون یئتیره بیلردی اگر مثلا آی اولدوزون رنگینی آغ ساخلاییب و قیرمیزی زمینه نی قارالداردیق که گئجه معناسینی دوزگون شکیلده یئتیرردی. بو معناداکی گونئی آذربایجانین بخت الدوزو قارالماییب، یالنیز، بوردا گئجه دیر و بو میللت اسارتده دیر آما آی اولدوزوموز هله لیک پارلاییر یعنی کی اومودوموز کسیلمه ییبدیر. آزادلیق گونو چیخارکن، شافاق آچارکن، گویوموزون رنگی ده قیزاراجاق (شافاق زامانی گویون رنگی قیرمیزی اولار).

 هابئله عزیز دوستوم جیناب بابک بئی آذربايجانلي، ساری رنگینین کوردلرین نشانه سی اولدوغونو وورغولایببلار. هر حالدا بودا بیر اشکال اولا بیلر آما اگر قرار اولورسا بوجور فیکیر ائدک هئچ رنگی سئچه بیلمه ریک نئیه کی مثلا یاشیل، آغ و قیرمیزی رنگلری ایران بایراغیندادا واردیر و ساده جه بیر ساری رنگ ایله بو بایراق کوردلرین بایراغینا اوخشایا بیلمز و چوخلو فرقلی عنصرلار واردیر. هابئله ساری رنگ دئینده بیر رنگ یوخدور و فرقلی رنگلر اورتایا چیخابیلر ساریدان تا نارنجی یه قدر. او اونری ده ساری رنگ، «گونش»، «ایستی» و «اود» علامتی اولدوغو دا نظرده آلینمیشدی کی آذربایجانین اودلار یوردو اولماسینا دا اشاره اولوردو. آما هر حالدا بوردا بیر یئنی رنگ بایراغا آرتیریلیر کی ایندیه جک بیزیم بایراقدا یوخویدو و بو بیر آز ایرادلی اولا بیلر. بلکی هامیمیز آرزو ائدردیک کی نه قدر یاخشی اولاردی کی هئچ بیر یئنی رنگ و هئچ بیر یئنی گئرافیک عنصرو آرتیریلمایایدی!

بلکی تعجب ائده جکسینیز اگر دئسم کی یازیمین باشلانقیجیندا دئدیگیم عزیز دوستوموزون طرحی تام بو ایستکلری یئرینه گتیریر!؟ یعنی نه یئنی بیر رنگ آرتیریر و نه یئنی بیر گئرافیک عنصرو! او دوست بئله یازیر کی "قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی نین بایراغینا باخدیغیمدا بیر فیکیر عاغلیما چاتدیکی بیزده گونئی آذربایجان بایراغیندا ساده جه قیرمیزی و آغ رنگین یئرینی دئیشه بیلریک! یعنی قیرمیزی آی اولدوز، آغ زمینه ده." بو دوست علاوه ائدیرکی "بو طرحده هئچ بیر یئنی رنگ و یئنی نشانه بایراغا آرتیریلماییبدیر و ساده جه ایکی رنگین یئری دئیشیلیب. مثلا ساری آی اولدوزلو بایراق دا یئنی بیر رنگ کی ایندیه جک بیزیم بایراقدا یوخویموش آرتیریلیر، هابئله قارا آی اولدوزلو بایراقدا و باشقا طرح لرده آنجاق بوردا ساده جه بیر یئر دئیشمک واردیر و هئچ بیر یئنی عنصر یا یئنی بیر رنگ آرتیریلماییبدیر!"

منطق اساسیندا دئییلن بیر دوزگون سوزون قارشیسیندا نه دئمک اولار کی؟! بو طرحه چوخ فیکیرلشدیم. بونون داها یاخشی طرفلری ده وار. بیر باشقا دوست، سرينگول بئی باش یوردلي (2) اونری وئرمیشدیلر کی یالنیز اوچ اصلی رنگدن استفاده ائتمک اولار. بو ایکی بایراق (قوزئی ده کی بایراق و قیرمیزی آی اولدوزلو بایراق) بیربیرینی تکمیل ائدیر و بیر بیری ایله قاریشیرسا همان اوچ اصلی رنگده اولان بایراغی نتیجه وئره بیلر. بو اوچ رنگلی بایراق، بوتوولوک سیمبولو اولا بیلر کی بیرلشمه پروسسینده بیر سیمبول کیمی هم گونئی لیلر طرفیندن هم ده قوزئی لیلیر طرفیندن دالغالاندیریلابیلر.

بوردا عزیز دوستوم، بابک بئی آذربايجانلي نین یازیسیندا بیر مساله یه ده توخونماق ایسته ییرم. او دوست یازمیشدیر کی کوردلر اوزلرینه بیر سیمبول رنگلری ده واردیر کی اودا ساری رنگدیر. منجه نه قدر یاخشی اولار کی بیزده اوزوموزه بیر سیمبول رنگ سئچه بیلک. و بو رنگ هانسی رنگ اولابیلر الا بابکین بایراغینداکی قیرمیزی رنگ. همان رنگ کی بیز فخر ایله آی اولدوزوموزو اونولا بزه مک ایسته ییریک و ایکی بیربیرینی تکمیل ائدن قیرمیزی رنگ، بیزیم بیرلشمک سیمبولوموزودا یارادیر. نه یاخشی اولار کی بیزده بوتون پلارکاردلاریمیزی قیرمیزی رنگلی کاغیذلاردا یازیب و هر یئرده بو قیرمیزی رنگی اوز نشانه میز کیمی ایستیفاده ائدک. اوکرائین دن باشلاناراق دونیادا بیر رنگلی اینقلابلار مفهومو اورتایا قویولوبدور، بیزیم اینقلابیمیزین دا رنگی آتامیز بابکین قیرمیزی بایراغینین رنگی اولا بیلر.

سونوندا دئمک ایسته ییرم کی دوشونورم کی قارا آی اولدوز فیکیرینی اورتایا قویان دوستلار ایسته مه میشلر یئنی بیر طرحه فیکیرلشسینلر و وار اولان طرحلر آراسیندان بیرینی سئچمک ایسته میشلر و بوردا باب تشکیلاتینین ضمنی تاییدی اولماق ظنی اولان بیر طرحی سئچمکدن آماجلاری اونون داها چوخ مشروعیت قازانماسینین شانسی اولوبدور. آما رحمتلیک ائلچی بئی ین یاخین دوستلاری طرفیندن بو مشروعیت شبهه آلتینا آپاریلدی و ساده جه "بو دا بير فيکيردير" سوزوندن مشروعیت تانیماغین شبهه لی اولماسی وورغولاندی. ایندی بو قارا آی اولدوزلو سیمگه او مشروعیتی اولماق شانسی الدن وئریبدیر و ساده جه بیر فیکیر کیمی اورتادادیر، نه قدر یاخشی اولار کی بو فیکیره اولان تنقیدلر ده نظرده آلینسین و موباحیصه لر سونوجوندا ان یاخشی فیکیر، باخمایاراق کی کیمین طرفیندن وئریلیب سئچیلسین. هامیمیز دئموکراسیه اینانجی میز واردیر و ان یوخاری مشروعیتی، چوخونلوق و اکثریتین نظری تانیمالییق. اولماسین کی بیر سیمبول سئچک کی صاباح بیر قانماز دوشمنیمیز اونون اولدوزونون قارا رنگینی تحقیر ائتمه یه چالیشسین. اینانین قارا آی اولدوزون اشکالی اولماسایدی، اصلا یئنی بیر فیکیر اورتایا قویمازدیم.

من بیلدیگیمه گوره ایندیه قدر چوخ حورمتلی و تانینمیش فعاللار او جومله دن حورمتلی بویوک بئی رسول اوغلو و علیرضا بئی قولونجو قارا آی اولدوزا متمایل اولدوقلارینی گوستریبلر و حورمتلی بای بک بئی تبریزلی و اولوس بئی و میللی پارتی و من ساری آی اولدوزو داها اویقون گوردویوموزو اورتایا قویموشوق. آما دئموکراسی ده آچیقجاسینا سس وئرمک بیر جسارت اولورسا، یئنی بیر دوزگون فیکیرین قارشیسیندا، بیرلیک آماجینا چاتماق ایچین، قاباقداکی سسی دئیشمک، داها بویوک بیر جسارت دیر و گوستریر کی حقیقتا بیز دیالوگون معناسی نی دوزگون دوشونموشوک. دیالوگ بو دئییل کی هر حالدا اوز سوزوموزو مودافیعه ائدک و اصلا سوزوموزدن گئری دونمه یک! (ملا نصرالدین دئمیش کن کیشی نین سوزو بیر اولار!)، بلکه دیالوگون ان اونملی شرطی ده دیالوگ نتیجه سینده بیر یئنی فیکیر اوستونده راضیلاشماق و اونجه ده کی سوزوموزدن گئری دونمک و داها اویقون اولان سوزو قبول ائتمکدیر.

بیرلیک سیمگه سی اوچون هامیمیز منلیکلردن کئچمه لییک. بیزیم بو گئنج اویرنجی دوستوموز گونئی دن بو فیکیری آدینین گیزلی اولماسی ایله بیزه چاتدیرماق ایله، بیرینجی شخص اولوب کی اوز منلیگیندن کئچیبدیر و من فخر ائدیرم کی ایکینجی بیر شخص اولام کی بوندان اونجه ده کی ساری آی اولدوزلو سیمگه سوزوندن گئری دونه رک، بو عزیز دوستوموزون سسینه سس وئریرم و قیرمیزی آی اولدوزلو سیمگه نین داها اویقون اولدوغونو وورغولاییرام. بوردا هم او فعاللارا کی ساری آی اولدوزا سس وئریبلر و هم او دوستلارا کی قارا آی اولدوزا سس وئریبلر و او دوستلارا کی هله لیک هئچ بیرینه سس وئرمه ییبلر، سسلنیرم کی گلین هامیمیز اوز نوبه میزده منلیگیمیزدن کئچرک بو یئنی فیکره سس وئره ک. گلین بیز اوز منلیگیمیزدن واز کئچرک، گاموحچولار و گاییپچیلار و باشقا اونری وئرن دوستلارا بیر اورنک اولاراق، 21 اینجی عصرده کیشی نین سوزو بیر اولماماسی نی و گوندن گونه یئنی لشمه سینی وورغولایاق. نئیه کی بایراق مساله سینده بیزیم بیر اجماع و توافوقا نیازیمیز واردیر چونکو بایراغی هامی سئومه لیدیر و ان آزی اونونلا مخالف اولماماسی لازیمدیر و بیر دئموکراتیک رئفراندوم قورماق شانسی اولمامادیغی اوچون، سیمبولو مطلق اکثریت ایله سئچمک لازیمدیر.

دئموکراسی و دیالوگ هر دردین درمانی دیر اگر دئموکراسی قوراللارینی دریندن تانیا بیلسک و اونون اساسیندا حرکت ائده بیلسک. بو فیکیرده قاباقداکی فیکیرلرکیمی تنقید اولا بیلر و تنقید اولماسی دا لازیمدیر و هر کسین بوندان یاخشی فیکیری ده اولسا اورتایا قویا بیلر نئیه کی هر نه قدر بیزیم بایراغیمیزا چوخ آچیق فیکیرلی اینسانلاریمیز نظر وئرسه لر بلکی بوندان دا یاخشی بیر بایراغا صاحیب اولا بیلمک شانسی میز اولسون و بو هر آذربایجانلی نین آرزوسودور. آما بو مساله بیر نئچه هفته ایچینده سونوجا چاتمالیدیر و داها چوخ سورمه مه لیدیر و بیر مساله یه ده دیققت ائتمه لییک کی اگر بو طرحده حقیقتن اشکال یوخدورسا داها آرتیق وسواس خرجه وئرمه ییب و همین بو طرحی اجماع ایله قبول ائتمک داها یارارلی اولابیلر. یعنی توافق اساسینی بونا قویمالییق کی بیر طرح اولسون کی هئچ کس اونا ایراد توتماسین چونکو بیر طرح تاپماق کی هامی اونو بیرینجی اولویتی کیمی سئوسین چوخ چتیندیر و بلکه امکان سیزدیر.

بوردا بیر داها خاطیرلاتماق ایسته ییرم کی هر بیر بایراق کی بیر گون بیر آذربایجانلی طرفیندن سئویلیبدیر و دالغالانیبدیر، بیزیم اوچون ان یوخاری حورمته لایق دیر و کیمسه نین حقی یوخدور کی هئچ بیر بایراغا تحقیر ایله باخیب و حورمتسیز سوزلرله ایهانت ائتسین. منجه گاموحون و گاییپین و باشقا تشکیلاتلارین بایراقلاری بیر تشکیلات بایراغی کیمی، بیرلیک سیمبولونون قیراغیندا قالابیلر. آنجاق بوتون میتینگ لرده بو بیرلیک بایراغی گوتورولمه لیدیر و هئچ بیر تشکیلات بایراغی گونئی آذربایجاندا و یا میتینگلرده دالغالانمامالیدیر و یالنیز بیرلیک سیمبولو دالغالانمالیدیر. تشکیلات بایراقلاری اونلارین رسمی سیته لرینده بیرلیک بایراغینین قیراغیندا قالا بیلر و یالنیز گونئی آذربایجانین آزادلیغیندان سونرا، آزاد سئچگی لرده تشکیلات بایراقلاری دا اونلارین طرفدارلارینین الینده اولا بیلر آما ایندیکی دورومدا یالنیز بیرلیک بایراغی هر یئرده و هر کسین الینده اولمالیدیر.

یاشاسین آذربایجان،

آیدین تبریزلی

(1): http://www.11008.baybak.com/il_11008_say_722.azr  

(2): http://www.11008.baybak.com/il_11008_say_725.azr

بو یئنی قیرمیزی آی اولدوز فیکیرینی یایاندان سونرا هئچ بیر شبهه اورتایا چیخماسین دئیه بیر کیچیک ایضاح گرکلی دیر. سوزو گئدن بیرلشمک سیمبولو آدلانان ساده اوچ رنگلی سیمبول، آصلا بوتوو آذربایجانا بایراق اونری سی دئمک دئییل و اصلا بیزیم بایراقدان آی اولدوزو گوتورمک آنلامینا گلمه مه لیدیر. بیرلشمک سیمبولو ساده جه گوستریر کی بو ایکی بایراق بیربیرینی تکمیل ائدیر و بیرلیکده بیزیم اوچ اصلی رنگی تمام لاییر. بوردا تاکید ائتمک ایسته ییرم کی بیرلشمک پروسئسی زامانی ایکی قانونی دولت و پارلمان اولاجاقدیر و بیزیم بوگونکو کیمی مشروعیت سیزلیک پرابلئمیمیز اولمایاجاقدیر و ایندی دن گوندمده اولمایان پرابلئملری اورتایا قویماق آنلامسیزدیر. بوتوو آذربایجان بایراغینا بوتوو آذربایجانین قانونی دولتی و پارلمانی قرار وئره جکدیر و چوخ یوکسک احتمال ایله همان بویوک اوندر محمد امین رسولزلده نین قالدیردیغی بایراق اولاجاقدیر. هر حالدا او زامان قانونی مشروعیته مالیک اولان دولت و پارلمان راحاتلیقلا قرار وئره بیلر و بایراقدا هر هانسی دئییشکلره ده مشروعیتی اولاجاقدیر. بلکی ده او زامان فرصتدن یارارلاناراق، بوتوو آذربایجان بایراغیندا سککسز بوجاقلی اولدوزون یئرینه، بئش بوجاقلی آغ بویالی اولدوزو بوتوو آذربایجان بایراغی کیمی قبول ائده بیله ریک کی بیزی تورکیه و باشقا تورک میللتلرینه و هابئله آوروپا بیرلیگینین بایراغینداکی اولدوزلارا داها یاخین ائتسین. آما بو ساده جه بیر فیکیردیر و بو مساله اصلا بیزیم بوگونکو مساله میز دئییل.

حورمتله،

آیدین تبریزلی