اينسان
حاقلارى
ائوره نسل
بيلديرگه
سى
چئويره
ن: على دده
بيگلو
١٠
دئسامبر
١٩٤٨تاريخينده
بيرله شميش
ميللتلر
تشكيلاتينين
عومومى
مجمعينده
تصويب
اولونان
اينسان
حاقلارى
ائوره نسل
بيلديرگه
سى٫ بير
گيريش و
اوتوز
مادده دن
اولوشور. او
گوندن برى
بيلديرگه
نين تصويب
اولوندوغو
١٠
دئسامبر٫
بوتون
دونيادا "اينسان
حاقلارى
گونو"
آدييلا
قوتلانير.
مجمع
تشكيلاتا
عوضو اولان
بوتون
دؤولتلردن
بو تاريخى
آندلاشمانين٫
اؤلكه لر و
يوردلارين
سيياسى
دوروموندان
آسيلى
اولمادان٫ "
گؤزلر
اؤنونه
سريلمه سى٫
هر يئرده
آچيقلانماسى٫
ياييلماسى٫
يوروملانماسى٫
باشليجا
اوخوللار و
باشقا
اؤيره نيم
قوروملاريندا
اوخودولماسينى"
ايسته
ميشدير.
اينسان
حاقلارى
عومومى
بياننامه
سى
اؤن سؤز
اينسانليق
عاييله
سينين
بوتون
عوضولرينده
بولونان (وار
اولان)
حئيثييتين
و
اينسانلارين
دنك (برابر) و
آيريلماز
حاقلارينين
تانينماسينين٫
اركينلييين
(آزادليغين)٫
عدالتين و
دونيا
باريشينين (دينجلييينين)
بينؤوره سى
اولماسينى
گؤز
اؤنونده
توتاراق;
اينسان
حاقلارينين
تانينماماسى٫
كيچيمسه
نمه سى (خور
گؤرولمه سي)
و نيفرتين٫
اينسانليق
اوياتينى (ويجدانينى)
باش
قالديرييا (عوصيانا)
ايته له ين (سئوق
ائده ن)٫
دهشت
وئريجى
ييرتيجيليقلارا
ندن (سبب)
اولماسينى
گؤز
اؤنونده
توتاراق;
اينسانلارين
قورخو و
يوخسوللوقدان
قورتولموش٫
ايچينده
سؤز و
اينانما
آزادليقلارينا
(اركينليك
لرينه) يييه (صاحيب)
اولاجاقلارى
بير
دونيانين
قورولماسينى
اؤزلرينين
ان يوكسك
آماجلارى
اولاراق
بيان
ائتميش
بولونمالارينى
گؤز
اؤنونده
توتاراق;
اينسانين
ظولم و
باسقييا
قارشى سون
چيخار يولو (چاره)
اولاراق
قيياما
قالخماغا
مجبور
قالماماسى
اوچون٫
اينسان
حاقلارينين
بير حوقوق
دوزه نى (رئژيمى)
و ياسا
حاكيمييتى
ايله
قورونماسينين
كؤكلو (اساسلى)
بير گره
كسينيم (ضرورت)
اولدوغونو
گؤز
اؤنونده
توتاراق;
اولوسلارآراسيندا
دوستجا
ايليشگيلرين
(علاقه لرين)
گليشديريلمه
سينى تشويق
ائتمه نين
كؤكلو (اساسلى)
بير گره
كسينيم (ضرورت)
اولدوغونو
گؤز
اؤنونده
توتاراق;
بيرله شميش
ميللتلر
خالقلارينين٫
آندلاشمادا٫
اينسان
آناحاقلارينا٫
اينسان
شخصييتينين
حئيثييت و
ديه رينه٫
كيشى و
قادينلارين
حوقوق
دنكلييينه (برابرلييينه)
اولان
ايناملارينى
بير يول
داها
بيلديرميش
اولمالارينى
گؤز
اؤنونده
توتاراق;
و
ايجتيماعى
ايره ليله
مه نى
قولايلاشديرماغا٫
داها
گئنيشراق
بير
آزادليق (اركينليك)
ايچه
ريسينده
داها
ياخچيراق
ياشام (حيات)
قوشوللارى (شرطلرى)
قورماغا
قرار
قيلديقلارينى
بيلديرميش
بولونمالارينى
گؤز
اؤنونده
توتاراق;
عوضو
دؤولتلرين
بيرله شميش
ميللتلر
تشكيلاتى
ايله
ايشبيرلييى
(امكداشليق)
ائده ره ك٫
اينسان
حاقلارينا
و آنا
اركينليكلرينه
(آزادليقلارينا)
بوتون
دونيادا
گئرچكدن
سايقى
گؤرسه
ديلمه سي و
اونلارا
عمل
اولونماسينا
يارديم
ائتمه يى
اؤز اوزه
رلرينه
گؤتورموش
اولمالارينى
(اوستله
نديكلرينى)
گؤز
اؤنونده
توتاراق;
بو حاقلار و
اركينليكلرين
(آزادليقلارين)
نئجه
لييينين (كاراكتئرينين)
هاميجا
بنزه ر و
دولوق (تام)
بير
بيچيمده (شكيلده)
باشا
دوشولمه
سينين
يوخاريداكى
عؤهده
ليكلرين هر
يؤنلو (طرفلى)
يئرينه
گتيريلمه
سى اوچون
سون درجه
اؤنه م (اهمييت)
قازانديغينى
گؤز
اؤنونده
توتاراق:
بيرله شميش
ميللتلر
باش
آسئمبليياسى
اينسانليق
توپلولوغون
بوتون
بيرئيلرى (فردلرى)
ايله
قوروملارينين
بو
بيلديرگه
نى (بياننامه
نى) داييمن
بير
قيلاووز
كيمى گؤز
اؤنونده
توتاراق
اؤيره تيم و
بيليم
يولويلا
آنيلان (ذيكر
ائديله ن) بو
حاقلار و
اركينليكلره
سايقى
گليشديرمه
يه
گئتديكجه
آرتان
ميللى و
اولوسلارآراسى
اؤنله
ملرله (تدبيرلرله)
گره ك
دوغرودان
تشكيلاتا
عوضو اولان
دؤولتلرين
اهاليسى٫
گره كسه بو
دؤولتلرين
ايداره سى
آلتينداكى
اؤلكه لرين
جيغيرلارى (حودودلارى)
ايچينده
ياشايان
اهاليسى
آراسيندا٫
بو
حاقلارين
دونياجا
فئعلن و
ائتگيلى
بير
بيچيمده
تانينماسينى
و
اويقولانماسينى
ساغلامايا
چاليشمالارى
آماجييلا
بوتون
خالقلار و
بوتون
دؤولتلر
اوچون
اولاشيلاجاق٫
يئرينه
يئتيرمه يه
جان آتمالى
اولدوقلارى
اورتاق
ايدئال
اولاراق٫
ايشبو
اينسان
حاقلارى
ائوره نسل
بيلديرگه
سينى
ائعلان
ائده ر:
مادده بير:
بوتون
اينسانلار
حئيثييت و
حاقلار
باخيميندان
دنك (برابر) و
اركين (آزاد)
دوغولارلار٫
اوس (عقل) و
اويات (ويجدان)
ييه
سيديرلر و
بير
بيرلرينه
قارشى
قارداشليق
روحو ايله
داورانماليديرلار.
مادده ايكى:
هامى عيرق٫
دري
بوياغى٫
جينسييت٫
ديل٫ دين٫
سيياسى و يا
هر هانسى
باشقا بير
اينانج٫
ميللى
باغليليق و
يا
ايجتيماعى
كؤك
چيخيشيندان
(منشاييندن)٫
بايليق (ثروت)٫
سوسييال
قونوم (مووقئعييت)٫
دوغوش و يا
اوخشار هر
هانسى بير
باشقاليق-
اؤزگه
ليكدن (غئيرييتدن)
آسيلى
اولماياراق٫
ايشبو
بياننامه
ده
بيلديريله
ن بوتون
حاقلار و
بوتون
اركينليكلرين
(آزادليقلارين)
هاميسيندان
يارارلانابيله
ر.
بوندان
باشقا-
شخصين
باغلى
بولوندوغو
و اويروغو
اولدوغو
اؤلكه و يا
يورد -
باغيمسيز
يورد (مملكت)
اولسون٫
وصايت
آلتيندا
بولونسون٫
اؤزباشينا
دولانديريلمايان
(غئير-ى
موختار) و يا
باشقا هر
هانسى
شكيلده
حؤكمرانليق
قيسيتلاماسينا
(محدودلاشديريلماسينا)
تابئع
اؤلكه
اولسون- بير
شخص
حاققيندا٫
اويروغو
بولوندوغو
يورد (مملكت)
و يا اؤلكه
نين سياسى٫
حوقوقى و يا
اولوسلارآراسى
دورومو (ايستاتوسو)
باخيميندان
هئچ بير
آيريمچيليق
(تبعيض) گؤزه
تيلمه يه جك.
مادده اوچ:
ياشاماق٫
اركينليك (آزادليق)
و شخصى
توخونولمازليق
هر بيرئيين (فردين)
حاققيدير.
مادده دؤرد:
هئچ كيم
كؤله ليك و
يا قوللوق
آلتيندا
ساخلانيلابيلمز٫
كؤله چيليك
و قول آليش
وئريشى (تيجارتى)
هر دورلو
گؤرونوشو (شكلى)
ايله
ياساقدير و
بوتون
بيچيملرده (فورملاردا)
قاداغان
ائديلير.
مادده بئش:
هئچ كيم
ايشكنجه
يه٫
آجيماسيز (رحمسيز)٫
اينسانليق
ديشى (غئير-ى
اينسانى)٫
شخصييتينى
آلچالدان
جزالار و يا
داورانيشلارا
معروض
قالماماليدير.
مادده آلتى:
هر بير
اينسان
هارادا٫
هانسى
يئرده
اولماسيندان
آسيلى
اولماياراق٫
اؤز شخصى
حوقوقونون
تانينماسي
حاققينا
يييه دير (صاحيبدير).
مادده
يئتدى:
بوتون
اينسانلار
ياسالار
قاباغيندا
دنكديرلر و
آيريم (فرق)
اولمادان٫
قانونون
ائشيت (مساوى)
قورونماسيندان
يارارلانما
(فايدالانما)
حاققينا
يييه ديرلر.
بوتون
اينسانلارين
ايشبو
بيلديرگه
يه (بياننامه
يه) ترس
اولان هر
چئشيد (نوع)
آيرى
سئچگيلييه
و بئله بير
آييرد
ائديجى
داورانيشلار
اوچون
ياپيلاجاق
هر جور
قيشقيرتما
و چابايا (جهده)
قارشى
ائشيت
قورونما
حاققى
واردير.
مادده
سككيز:
هر بير
شخصين بيله
سينه
آناياسا و
يا باشقا
ياسالار
طرفيندن
تانينان
آناحاقلارا
ترس دوشه ن (حاقلاريني
پوزان)
داورانيشلارا
قارشى٫
عملى سونوج (نتيجه)
وئره جك
بيچيمده٫
يئتگيلى (صلاحييتلى)
ميللى
محكمه
لرده٫ اؤز
حاقلارينى
ديككه
لديرمك (برپا
ائتمك)
اوچون باش
وورما (موراجيعت
ائتمه)
حاققى
واردير.
مادده
دوققوز:
هئچ كيمسه
كئيفى
اولاراق و
اؤزباشيناليقلا
توتوقلانانماز٫
توتساق
ائديليب
ساخلانيلانماز
و يا
قووولوب
سورگونه
گؤنده ريله
بيلمز.
مادده اون:
هر بير
اينسان
اؤزونون
حاقلارينين
و
بورجلارينين
و يا بيله
سينه قارشى
ايره لى
سورولموش
جزايى نئجه
ليكده (ماهييتده)
اولان هر
هانسى بير
سوچلامانين
(ايتتيهامين)
دوغرولوغونون
ايثبات
ائديلمه
سينده٫
داعواسينين
باغيمسيز (موستقيل)
و يانسيز (طرفسيز)
بير محكمه
طرفيندن٫
عدالتين
بوتون گره
كلرى گؤزله
نيلميش بير
بيچيمده (شكيلده)٫
دولوق (تام)
بير دنكليك
و آچيق
اولاراق
گؤرولمه سى
حاققينا
يييه دير.
مادده اون
بير:
1- سوچ ايشله
مكدن سانيق (مظنون)
بولونان هر
بير شخص٫
ساوونماسى (مودافيعه
سى) اوچون
اؤزونه گره
كلى (لازيم
اولان)
بوتون
ايمكانلارين
ساغلانميش
بولوندوغو (ياراديليب
وئريلميش)٫
آچيق بير
يارقيلامادا
(موحاكيمه
ده)٫
ياسالارا
داياناراق
سوچلو
اولدوغو
ايثبات
اولانا ده
ك٫ سوچسوز (معصوم)
ساييلير.
2- هئچ كيم
تؤره
ديلديكلرى
سيرادا (دؤورده)
ميللى
ياسالار و
يا
اولوسلارآراسى
حوقوقا
گؤره سوچ
ساييلمايان
ائيله
ملردن (فئعللردن)
و يا
يانيلقيلاردان
(ائهماللاردان)
اؤتورو
محكوم
ائديله
بيلمز.
بونون
كيمى٫ هئچ
كيمه سوچون
ايشله
ندييى
سيرادا
اويقولانابيله
جك اولان
جزادان
داها
آغيرراق
بير جزا
وئريله نمز.
مادده اون
ايكى:
هئچ كيمسه
اؤزه ل و
عاييله
ياشامى (حياتى)٫
قونوتونون (مسكنىنين)
توخونولمازليغى
و يا
يازيشماسينين
گيزلينلييى
خوصوصلاريندا
اؤزباشيناليقلا
قاريشمالارا
(موداخيله
لره)٫
اولولوق (شرف)
و اونونه (شؤهرتينه)
قارشى
تجاووزلارا
معروض
بيراخيلانماز٫
بونلارا
قصد ائديله
نمز. هر بير
اينسانين
بئله نچى
كئيفى
قاريشمالار
و
تجاووزلارا
قارشى٫
ياسالار
يولو ايله
قورونما
حاققى
واردير.
مادده اون
اوچ:
1- هر بير
اينسان هر
هانسى بير
دؤولتين
جيغيرلارى (حودودلارى)
ايچه
ريسينده
اركينجه (آزادجا)٫
بير يئردن
باشقا بير
يئره
گئتمه٫
دولانما و
ياشاماق
آماجييلا
يئرله شمه
يئرى سئچمه
حاققينا
يييه دير.
2- هر بير
اينسان٫
اؤز اؤلكه
سى ده داخيل
اولماق
اوزره٫
ايسته دييى
هر هانسى
بير اؤلكه
دن چيخيب
گئتمه (ترك
ائتمه) و اؤز
اؤلكه سينه
قاييديب
گلمه
حاققينا
يييه دير.
مادده اون
دؤرد:
1- هر بير شخص
ظولم
قارشيسيندا
قاچيب
باشقا
اؤلكه لردن
سيغيناجاق
آختارماق٫
سيغينماچى (مولتجى)
اولاراق
قبول
ائديلمه
ايسته
يينده (طللبينده)
بولونماق و
بو اؤلكه لر
طرفيندن
سيغينماچى
موعاميله
سى گؤرمك
حاققينا
يييه دير.
2- بو حاق٫
گئرچكدن
سيياستله
ايلگيلى (علاقه
لى)
اولمايان
عادى (جينايى)
بير سوچا و
يا بيرله
شميش
ميللتلر
پيرينسيپ و
آماجلارينا
ترس گله ن
فعالييتلر
سونوجونداكى
(نتيجه
سينده كى)
ياپيلان
قوووشدورمالار
(تعقيبات)
دوروموندا٫
ايره لى
سوروله نمز.
مادده اون
بئش:
1- هر بير
اينسانين
اويروقلوق (تابيعييت)
حاققى
واردير.
2- هئچ كيمسه
اؤزباشيناجا
اويروقلوغوندان
و
اويروقلوغونو
ده
ييشديرمك
حاققيندان
يوخسون
بيراخيلانماز
(محروم
ائديله
بيلمز).
مادده اون
آلتى:
1- ائوليليك
چاغينا (يئتكينليك
ياشينا)
چاتان هر
كيشى و
قادينين٫
سوىكؤك (عيرق)٫
اويروق (تابيعييت)
و يا دين
باخيميندان
هئچ بير
قيسيتلامايا
(محدودييته)
تابئع
اولماقسيزين٫
ائوله نمك و
عاييله
قورماق
حاققي
واردير. هر
كيشى و
قادين
ائوله نمك
قونوسوندا (مووضوعسوندا)
ائوليلييه
باشلاركن٫
ائوليليك
بويونجا و
ائوليلييين
سونا
چاتماسي (پوزولماسي)
زامانى٫
دنك (برابر)
حاقلارا
يييه دير.
2- ائوله نمه
عقدى (نيكاح)
يالنيز گله
جك ائشلرين (ائوله
نن هر ايكى
طرفين)
اركين (آزاد)
و دولوق (تام)
اولورو (ريضاسى)
ايله
قيييلابيله
ر.
3- عاييله٫
جمعييتين
دوغال (طبيعى)
و باشليجا
عونصورو
اولوب٫
جمعييت و
دؤولت
طرفيندن
قورونماق
حاققينا
ييه دير.
مادده اون
يئددى:
1- هر بير شخص
تك باشينا و
يا
باشقالارى
ايله
بيرگه٫ مال
و مولك
صاحيبى
اولماق
حاققينا
يييه دير.
2- هئچ كيمسه
كئيفى
اولاراق (اؤزباشيناليقلا)
مال و
مولكوندن
يوخسون (محروم)
قيلينابيلمز.
مادده اون
سككيز:
هر بير
شخصين٫
دوشونجه٫
اويات (ويجدان)
و دين
اركينلييى (آزادليغى)
حاققى
واردير. بو
حاق٫ اؤز
دينى و يا
اينانجينى
ده
ييشديرمك
آزادليغى (اركينلييينى)٫
دينينى و يا
اينانجينى
تكليكده يا
دا
باشقلارى
ايله
بيرليكده
توپلوجا٫
آچيق و يا
اؤزه ل (خوصوصى)
صورتده٫
اؤيره نمك٫
ياشاما
گئچيرتمك (تطبيقات)٫
عيبادت
ائتمك (قوللوق
ائتمك) و يا
دينى دبلر و
باشقا
اوخشار
تؤره نلرله (مراسيملرله)
ادا ائتمك٫
يئرينه
يئتيرمك
آزادليغينى
(اركينلييينى)
ايچه رير.
مادده اون
دوققوز:
هر بير
اينسانين
دوشونجه و
بو دوشونجه
لرينى
آچيقلاماق
اركينلييي (آزادليغى)
واردير. بو
حاق٫
دوشونجه
لريندن
اؤتورو
راحاتسيز
ائديلمه
مك٫ دؤولت
جيغيرلاريندان
(آراچكلريندن)
باغلى
اولمادان٫
بيلگى (معلومات)
و دوشونجه
لرى ايسته
نيله ن هر
هانسى آراج (واسيطه)
ايله
آختارماق٫
اونلارى
الده ائتمك
و يا يايماق
حاققينى
ايچه رير.
مادده
ييرمى
1- هر شخص دينج
توپلانما (ييغيشما)٫
ييغيناجاقلار
دوزه لتمه٫
درنك قورما
و درنه يه
قوشولما
اركينلييينه
(آزادليغينا)
يييه دير.
2- هئچ كيمسه
هر هانسى
بير درنه يه
گيرمه يه
مجبور
ائديله نمز.
مادده
ييرمى بير:
1- هر شخص٫
دوغرودان
دوغرويا و
يا
اركينليك (آزادليق)
ايله
سئچيلميش
وكيللر
آراجيليغى (واسيطه
سى) ايله٫
اؤز اؤلكه
سينين
دؤولت
ايشلرينى
دولانديرماغا
قاتيلماق
حاققينا
يييه دير.
2- هر شخص اؤز
اؤلكه
سينين
دؤولت
خيدمتينه
گيرمك و
قوللوق
ائتمك
اوچون دنك (ائشيت)
حاقلارا
يييه دير.
3- خالقين
ايسته نجى (ايراده
سى) حؤكومت
اركينين (ايقتيدارينين)
قايناغينى
اولوشدورماليدير.
بو ايسته نج (ايراده)٫
گيزلين
شكيلده و يا
اركينلييي (آزادليغى)
ساغلاياجاق
اونا دنك (موعاديل)
اولان
باشقا بير
اوصول ايله
گئچيريله
جك٫ ائشيت (دنك)
سس وئرمه
يولويلا
ياپيلاجاق
دوغرو و
دوزگون٫
عومومى و
داواملى
سئچيملرله
اوزه
چيخماليدير.
مادده
ييرمى ايكى:
هر بير
شخصين٫
جمعييتين
بير عوضوو
كيمى٫
سوسييال
گووه نلييه (تامينات)
حاققى
واردير. هر
بير
اينسانين
حئيثييتى و
شخصييتينين
اركينجه (آزادجا)
گليشمه سى
اوچون گره
كلى (ضرورى)
ايقتيصادى٫
ايجتيماعى
و مدنى
حاقلارين
ميللى چابا (سعى)
و
اولوسلارآراسى
ايشبيرلييى
(امكداشليغي)
يولو ايله و
هر بير
دؤولتين
قورولوش
ياپيسى و
قايناقلارييلا
موتناسيب
اولاراق
گئرچكله
شديريلمه
سينه حاققى
واردير.
مادده
ييرمى اوچ:
1- هر بير
شخصين
ايشله مه
يه٫ ايش و
ايش يئرينى
اؤز ايسته
يى ايله٫
آزادجا (اركينجه)
سئچمه يه٫
عدالتلى و
الوئريشلى (موناسيب)
ايش
قوشوللارينا
(شرطلرينه) و
ايشسيزليكدن
قورونمايا
حاققى
واردير.
2- ايشله ين هر
بير شخصين٫
هئچ بير
آيريمچيليق
گؤزه
تيلمكسيزين٫
ائشيت (دنك)
ايش
قارشيليغيندا٫
ائشيت (دنك)
اؤده نه ك (اوجرت)
آلماغا
حاققى
واردير.
3- ايشله ين هر
كيمسه امه
يينين٫
اؤزونه و
عاييله
سينه
اينسانليق
حئيثييتينه
اويقون بير
ياشاييش و
دولانيشيق
ساغلايابيله
ن و گره ك
اولسا
باشقا هر
دورلو
سوسييال
قوروما
آراجلارى
ايله (واسيطه
لرييله) ده
بوتونله نه
ن (تكميل
اولان)
عدالتلى و
الوئريشلى
اؤده نيلمه
سى حاققى
واردير.
4- هر بير
اينسانين
سوسييال
ماراق و
چيخارلارينين
(منفعتلرينين)
قورونماسى
دوغرولتوسوندا٫
ايشچى
بيرليكلرى (سنديكالار)
قورمايا و
بونلارا
گيرمه يه
حاققى
واردير.
مادده
ييرمى دؤرد:
هر بير
شخصين
دينله نمه
يه -دينجه
لمه يه٫
ائيله نمه
يه٫ بو
آرادا
ايشله مه
موددتينين (ايش
گونونون)
معقول
صورتده
قيسيلماسينا
(محدود
توتولماسينا)
و بللى
آراليقلارلا
(فاصيله
لرله) اؤده
نه كلى (اوجرتلى)
تعطيللره
حاققى
واردير.
مادده
ييرمى بئش:
1- هر بير
اينسانين
گره ك اؤزو
گره كسه
عاييله سى
اوچون يييه
جك٫ گيييم٫
قونوت (ياشاييش
يئرى)٫
ساغليق
باخيمى٫
گره كلى
اولان
سوسييال
خيدمتلر
داخيل
اولماق
اوزره٫
ساغليغى و
ريفاهينى
تامين
ائتمك و
ساخلاماق
اوچون
اويقون بير
ياشام
سوييه سينه
و
ايشسيزليك٫
سايريليق (خسته
ليك)٫
چولاقليق (سقطليك)٫
دوللوق٫
قوجاليق (ياشليليق)
و يا اؤزونه
باغلى
اولمايان
ندنلر
اوزوندن
بيله سينى
گئچيم
ايمكانلاريندان
يوخسون (محروم)
بيراخان
باشقا
دوروملاردا
گووه
نليييه (تامين
ائديلمه يه)
حاققى
واردير.
2- آنا و بالا
اؤزه ل
ايلگى (قايغى)
و يارديم
آلماق
حاققينا
يييه ديرلر.
اوشاقلارين
هاميسى
ائوليليك
ايچينده (نيكاحلى)
و يا
ديشيندا (نيكاحسيز)
دوغولانلار٫
بنزه ر
سوسييال
قورونمادان
يارارلانيرلار
(فايدالانيرلار).
مادده
ييرمى آلتى:
1- هر شخصين
اؤيره نيم (بيليم
آلماغا)
حاققى
واردير. ان
آزى ايلك (باشلانقيج)
و عومومى
اؤيره نيم
پولسوز و
موفت
اولماليدير.
ايلك اؤيره
تيم حؤكمن و
مجبوريدير.
2- تئكنيك و
مسلكى
اؤيره
تيمدن هامى
يارارلانا (ايستيفاده
ائده) بيلمه
ليدير.
يوكسك
اؤيره تيم٫
هره نين
باجاريغينا
گؤره
هامييا
دولوق (تام)
ائشيتليكده
آچيق
اولماليدير.
3- اؤيره تيم٫
اينسان
شخصييتينين
اسكيكسيز
گليشمه
سينه يؤنه
لديلمه لى و
اينسان
حاقلارييلا
آنااركينليكلره
(تمل
آزادليقلارا)
اولان
سايقينين
گوجله نمه
سينى
آماجلاماليدير
(هدف
آلماليدير).
اؤيره تيم
بوتون
اولوسلار٫
سوىكؤك (عيرق)
و دين
توپارلارى (قوروبلارى)
آراسيندا
قارشيليقلى
آنلاييش (دوشونوش)٫
اويوم٫
دؤزوملولوك
(تلرانس)٫
كؤمكله شمه
و
دوستلوغون
بركيديلمه
سينى تشويق
ائتمه لى و
بيرله شميش
ميللتلرين
باريشى
ساخلاماق (دينجلييين
قورونماسى)
يولونداكى
قوللاما
چاليشمالارينا
يارديم
ائتمه
ليدير.
آنا آتا٫
آزياشلى
اوشاقلارينا
وئريله جك
اؤيره
تيمين (تحصيلين)
چئشيدينى
سئچمكده
اؤنجه ليك و
اوستونلويه
صاحيبديرلر.
مادده
ييرمى
يئتدى:
1- هر بير
اينسان٫
توپلولوغون
مدنى
چاليشمالارينا
اركينجه (آزادليقلا)
قوشولماق٫
گؤزه ل
صنعتلرى
دادماق (ذؤوق
آلماق)٫
بيليم
آلانينداكى
ايره ليله
ييشه
قاتيلماق و
بونلارين
نئعمتلريندن
يارارلانماق
حاققينا
يييه دير.
2- هر بير
اينسانين
ياراتديغى
هر دورلو (نوع)
بيليم٫
ادبي و يا
اينجه صنعت
ياپيتلاريندان
(اثرلريندن)
تؤره ديلن
معنوى و
ماددى
قازانجلارين
(منفعتلرين)
قورونماسينا
حاققى
واردير.
مادده
ييرمى
سككيز:
هر بير
اينسانين٫
ايشبو
بيلديرگه
ده
يانسيديلميش
(عكس
ائتديريلميش)
حاقلار و
اركينليكلرين
اسكيكسيز
ياشاما
گئچيرتمه
سينى
ساغلاياجاق
بير
سوسييال و
اولوسلارآراسى
دوزومه (نيظاما)
حاققى
واردير.
مادده
ييرمى
دوققوز:
1- هر بير
اينسانين٫
شخصييتينين
اركين (آزاد)
و اسكيكسيز (دولوق)
گليشمه سى
تكجه بير
توپلولوق
ايچينده
مومكوندور
و شخصين بو
توپلولوغا
قارشى
وظيفه لرى (بورجلارى)
واردير.
2- هر بير
اينسان٫
اؤز
حاقلارينين
و
اركينلييينين
(آزادليغينين)
قوللانيلماسيندا٫
تكجه
باشقالارينين
حاقلارينين
و
آزادليقلارينين
گره يينجه
تانينماسى
و بونلارا
سايقى
گؤسته
ريلمه سى
آماجييلا و
يالنيز
دئموكراتيك
بير
جمعييتده
اخلاقين٫
عومومى
دوزه نين (نظمين)
و ريفاهين
حاقلى گره
كلرينى (ايجابلارينى)
يئرينه
گتيرمك
مقصدييله٫
ياسالار
طرفيندن
بليرله
نميش (گؤسته
ريلن)
قيسيتلامالارا
(محدودييتلره)
تابئع
توتولابيله
ر.
3- بو حاقلار و
اركينليكلر
هئچ بير
وجهله
بيرله شميش
ميللتلرين
آماج و
پيرينسيپلرينه
ترس
اولاراق
ايشله ديله
بيلمز.
مادده
اوتوز:
ايشبو
بياننامه
نين هئچ بير
حؤكمو٫ هر
هانسى بير
دؤولته٫
اينسان
توپارينا (زومره
سينه) يا دا
آيرى آيرى
شخصلره٫ بو
بياننامه
ده ديله
گتيريله ن
حاق و
اركينليكلرى
يوخ ائتمه
يه يؤنه ليك
بير
فعالييته
گيريشمه يا
دا ائيله مى (فئعلى)
تؤره تمه
حاققينى
وئرير
بيچيمده
يوروملانانماز.
