. Did the CIA Fiddle With Population Statistics about Iran?-Daniel Pipes

. Iranian Regime Is Killing Lake Urmia -Umud Duzgun

. The Importance of Receiving Education in One’s Mother Tongue-Fakhteh Luna Zamani

. Dying Lake Urmia reflects a broader problem in Iran-LA Times report

. The mysteries of Azerbaijan: A Shiite nation embraces its Jews-Rob Eshman

. Don’t let Russia abuse Crimean history-Victor Ostapchuk

......

در باره یوردنت Yurdnet Haqqında Axtarış / جستجو صفخه اول/ Ana Səhifə
/*

*/

رشته دانشگاهی زبان و ادبیات ترکی؛ مبهم و مخدوش

دومان رادمهر

سوال اصلی اینست که اگر هدف از ارائه این رشته، تربیت معلمان برای تدریس زبان تورکی در مدارس است، چرا آن را به صورت "رشته ی دبیری" و یا "تربیت معلم" ارائه نکردند؟! می دانیم که در این رشته ها فارغ التحصیلان به صورت مستقیم در آموزش و پرورش استخدام میشوند. اگر دولت در تدریس زبان مادری جدی است، و ارائه این رشته بخشی از یک طرح بزرگتر (حل مسئله ملی در ایران) است، پس چرا به آن شکل اقدام نمی شود؟! به این مصاحبه دکتر پورمحمدی مربوط به سال 1383 است، دقت کنیم: "رئيس دانشگاه تبريز در پاسخ به اينکه چرا تاکنون زبان و ادبيات ترکی در سطح دانشگاهی در ايران سابقه نداشته، عواملی همچون نبود سازوکار مناسب برای اشتغال فارغ التحصيلان رشته زبان ترکی را مطرح کرده است
*
ارائه رشته دانشگاهی زبان و ادبیات تورکی به این شکل اقدامی است مخدوش و عجولانه. آنگونه که به نظر می رسد، به احتمال قوی این اقدام بخشی از کمپین انتخاباتی دولت فعلی برای انتخابات آتی است که نارساییهای آن با متمم های تبلیغی دیگر ( احتمالا قهرمانی تراکتورسازی در این فصل) موقتا لاپوشانی خواهد شد. معلوم هم نیست اگر روحانی رئیس جمهور نشود، سرنوشت این اقدام بی سر و ته چه خواهد شد. در کنار این ابهامات، بحث کیفی ماجرا نیز نه چندان امیدوار کننده بلکه مشکوک به نظر می رسد.

ادامه مطلب

قوميتگرائي افراطي فارسي و مراسم کتاب‌سوزي ٢٦ آذر سال ١٣٢٥ در آزربايجان

مئهران باهارلي

از دوره مشروطيت بدين سو قوميتگرايان فارس و ايدئولوژي رسمي دولتي در ايران، از ترکي مکتوب بيمناکند، حتي از آن وحشت مي‌کنند. زيرا ترکي مکتوب يعني ادامه حيات زبان ترکي و نتيجتا بقاء و توسعه هويت ملي ترک در ايران. به همين سبب برای جلوگيري از تشکل و بويژه توده‌اي و همگاني شدن سنت ترکي‌نويسي به هر تدبير و عملي، هر چند غيراخلاقي و غير انساني و زيانمند به توسعه و آينده کشور، متوسل شده‌اند. از دیدگاه رژيم پهلوي و ارتش شاهنشاهی، بزرگترین گناه حکومت ملی آزربايجان تبديل زبان ترکي به زبان نوشتاري مردم ترک و زبان تعليم و تعلم در نظام آموزشي، رسمیت دادن به زبان ترکی و نهايتا همگاني و توده‌اي کردن سنت ترکي‌نويسي بود. اين، جوهر کینه و نفرت رژيم پهلوي و ديگر بدخواهان ملت ترک از حکومت ملي آزربايجان است که آنرا هم همواره بر زبان آورده‌اند (بدين سبب است که بر خلاف پيشه‌وري، ميرزا کوچک‌خان علي رغم ايجاد جمهوري مستقل و وابستگي به شوروي و بلشويکها و ... محبوب آنهاست).

ادامه مطلب

مصاحبه با غلامحسین ساعدی

مصاحبه کننده، ضیاء صدقی-آوریل 1984

این اصطلاح تجزیه طلب را من اصلاً به این معنایش نمی فهمم، تجزیه طلب یا غیرتجزیه طلب و این چیزها در واقع توی ذهن من یک جنبه ی اخلاقی دارد. تجزیه طلبی چیست؟ مثلاً فرض کنید که بنده و سرکار اینجا زندگی می کنیم، من موقع خواب خرخر می کنم شما هم مثلاً نمی توانید در یک اتاق با من بخوابید می گویید که آقا اینجا پرچین بزن من آنجا می خوابم، آیا این تجزیه طلبی است؟ خب شما حق دارید. مسئله اینکه اگر از اول بگوییم تجزیه طلبی بد است یا بگوییم تجزیه طلبی خوب است، اگر این دو تا را از همدیگر تفکیک بکنیم. اگر خوب باشد خوب کاری کرده، بد باشد بد کاری کرده، یعنی جنبه ی واقعاً اخلاقی پیدا می کند.

ادامه مطلب

به نام اویغورها!

روزبه سعادتی

سالهاست که حکومت چین به هر بهانه‌ای ساکنین ترکستان شرقی را که عموما ترک هستند، تحت فشار قرار می‌دهد. تبعیض، تغییر ترکیب جمعیتی، زندان، اعمال خشونت سازمان یافته بخشی از فشارهایی هستند که اویغورهای منطقه سالهاست از آن‌ها رنج می‌برند. گویا در چند روز اخیر هم حکومت چین برای جلوگیری از روزه‌داری مسلمانان این منطقه سیاست سرکوب و خشونت را در پیش گرفته است.
گرچه حکومت چین با دست آویز قرار دادن مناسک مذهبی اویغورها، آنان را سرکوب می‌کند ولی احتمال قریب به یقین هدف جلوگیری از شکل‌گیری یک هویت جمعی یک دست در بین ساکنان آن منطقه است. هویتی که لایه‌ی اصلی آن را، گرایشات قومی ترکان ترکستان شکل می‌دهد و لایه‌ی دینی آن صرفا به خاطر تمایز دینی بین همسایگان چینی و اویغورها، هر از گاهی و به صورت واکنشی بروز می‌کند.

ادامه مطلب

پایه‌های لرزان "بنیاد فرهنگ، ادب و هنر آذربایجان"

محمدرضا هیئت

منظور از "درخواست اهالی فرهنگ، ادب و هنر" برای تغییر نام فرهنگستان چیست؟ چه کسانی چنین درخواستی داده‌اند که مطالبه‌کنندگان از آن بی‌خبرند؟ منظور از "شخصیتهای علمی، هنری و ادبی" که با آنها مشورت شده، چیست؟ کدامیک از این شخصیتها کارشناس زبان تورکی و یا متخصص امور فرهنگی تورکها بطور اعم و آذربایجان بطور اخص می‌باشند؟ آیا این شخصیتها غیر از کسانی هستند که در طول این سالها منکر زبان تورکی در ایران بوده و تمام تلاششان در جهت نابودی آن بوده است؟

ادامه مطلب

کارت قرمز بر علیه نژادپرستی سیستماتیک موجود بر علیه ترک ها در ایران

اومود مهدیان

نظام سیاسی و فکری فارس محور یک نظام سیاسی استبدادی است، که با همه اجزای آن دارد مثل یک سیستم خودکار عمل می کند. تیم فوتبال تراختور با ورود و دخالت نیروهای امنیتی از قهرمانی بازداشته می شود. تا در آستانه سفر روحانی به آذربایحان وی با خواستهای ملی ،هویتی، زیست محیطی، اقتصادی و قولهای که مبنی بر حال آنان و تبعض های گسترده بر علیه مردم ترک و آذربایجانیان داده، ولی برغم گذشت دو سال یک متری هم در آن مسیر حرکت نکرده است، زیر سوال نرود.

ادامه مطلب

تاریخ/ Tarix

. نگاهی به حیات فکری علی بَی حسین زاده؛ از نخستین بانی گران توران گرایی - بابک شاهد

. شئيخيليك اينانجينا قيسا بير باخيش - مئهران باهارلي

. روسیه بولشویکلری نین ایکینجی ایستعمارچیلیق و ایشغالچیلیق سیاستلری - ایشیق سؤنمز

. روسیه بولشویکلری ایله آلمان فاشیستلری نین ایستعمارچی و تاریخی آنلاشمالاری - ایشیق سؤنمز

. روسیه کمونیستلری ایله آلمان ناسیونال سوسیالیست ایشچی پارتیسی حکومتلری نین دوستلوق ایلیشکیلری و ایکینجی دونیا ساواشینا گئدن یول - ایشیق سؤنمز

. "سيليگ"، افسر تورك خسرو انوشيروان، شاهنشاه ساساني - مئهران باهارلي

. جناحهاي سه گانه دمكراتهاي تبريز و رهبري آزاديستان - مئهران باهارلي

. اندكي در باره ايل ترك افشار - مئهران باهارلي

. آدي گؤزه‌ل قوشچولو "كاظيم خان" توركوله‌ري-Adı gözel Quşçulu Kazımxan Türküleri - مئهران باهارلي

. جمشيد خان افشار بکشلو اورومي، صدر حكومت اتحاد آزربايجان به نقل از كتاب رجال آزربايجان در عصر مشروطيت - مئهران باهارلي

......

نه ائتمه مه لی ییک! ؟

سؤیله‌م» زمانه‌نین سلاحی‌دی. سادجه ساواشلار یوخ، ایسته‌نیله‌ن دییشیک‌لیک اوچون اویغون سؤیله‌م گرکیر. سؤیلم هر بیر موجادیله‌نین اؤنجه‌سی، اوزه ری و سونراسی قوللانیلان باش‌لیجا سیلاحلاردان بیری‌دی. اما مده‌نی حرکات اوچون تکجه و تکجه سلاح، اونون اورتایا قویدوغو سؤیله‌می‌دیر.
یازیلان هر جمله، سس‌لنن هر شوعارین بدلینی میللی موجادیله‌میزین بوتونو اؤد‌مک‌ده‌دی. ایللر بویو بو یول‌دا فدا اولان جانلار، دوستاق‌لانان گنجلرین امه یی کیم‌سه‌نین جهالتی اوجباتین‌دان بوشا چیخمامالی‌دی. ایسوئچ اولایی سویون اوزون‌ده گؤرسه‌نن بوزداغینین کیچیک حیصه‌سی اولسا دا، درس آلماق اوچون یئترینجه بؤیوک‌دور.

آردی

آخساق قایدالار

«جالاق دیل» گرگین‌لییی، دیلیمیزه سوخولموش اؤزگه گراماتیک قایدالاردا اؤزونو داها قاباریق گؤسته‌ریر. بو قایدالارین چوخو دیله باسقین ائده‌رک اونو پوزماقدا بؤیوک رول اویناییرلار. شوبهه‌یه قاپیلمادان بونلارین ائگه‌من‌لییینه سون قویمالیییق. آمما أریییب دیلیمیزه قاریشمیش، یا دا منیمسه‌نیلمیش اؤزگه قایدالار دا واردیر. آزساییلی بو قایدالاردان چکینمک بیزی گره‌کسیز چتین‌لیک‌لره سالیر.

آردی

Yazılar

بیزیم عزیز نسین

س. حاتملوی

ایراندا، سون ایللرده مشهور اولان اورهان پاموکی نظرده آلماساق، ان چوخ اوخونان تورکیه لی یازیچی و شاعرلر، ناظم حکمت، یاشار کمال و عزیز نسین اولموشلار. البته بو فقط ایرانا مخصوص دئییل، باشقا اؤلکه لرده ده بئله دیر. یونسکو نون وئردیییی آمارلارا گؤره تورکجه یازان یازیچیلار آراسیندا اورهان پاموک، یاشار کمال و ناظم حکمت ده ن سونرا، اثرلری باشقا دیللره ان چوخ ترجمه اولان یازیچی، عزیز نسین دیر.

آردی

یاشاسین یاشاسین قهرمان تبریز

اسماعیل جمیلی

قوینوندا یاشاییر مینلر بابکی
سینمایان سنگردیر یارالی ارکی
قورتولوش ظفری آرزی دیلگی
ساتقین مانقوتلاری قورخودان تبریز
یاشاسین یاشاسین قهرمان تبریز
قیزیلدان اولسادا قفس زینداندی
ظولمه قارشی حقلی اولان عصیانلی
شووونیزمین قانلی الی عیاندی
تاریخی یئنیدن یارادان تبریز
یاشاسین یاشاسین قهرمان تبریز

آردی

İranlı aydınların etnik haqlarına yönəlik yaxlaşımı dəyişir mi?

(Toğrul Atabay ilə söyləşi)

Son dönəmlərdə İran toplumunda yüksələn ırqçılıq dalğası və Ərəb qarşıtlığını bəzi İran aydınları da sərt təpki ilə qarşıladı. Ondan öncə də, İran Yazrlar Birliyi'nin iki tanınmış üyəsi Fərəc Sərkuhi və Səid Yusuf Fars-olmayan toplumlara yönəlik yürüdülən toplumsal və sivil ayrımçılığa etiraz edərək anadildə eyitim haqqını savunmuşdular. Türkiyə’nin dil enstitülərində çalışan güneyli türkoloq və yazar Toğrul Atabay Yurd Net sitəsiylə yapdığı ayrıntılı və qapsamlı söyləşidə söz qonusu bireysəl təpkiləri və onların geniş bir dalğaya dönüşüb dönüşməyəcəyi olasılığını dəyərləndirdi.

Sərkuhi kimi çox azsaylı "Faradilli" aydınlarsa Farsdilli toplumun aydını olmaqdan çox ötə evrənsəl (universal) düşünəbilən və daşınabilən gerçək ziyalı örnəyi sayılmalıdırlar və bu düşüncə ulduzları İran 'intelijensiya'sının genəl səviyyəsinin çox üstündədirlər.

آردی

31-03-2015 ایران-ایسوئچ اویونوندان بیر راپورت

سحر چاغی ماشین کیرالاییب حایات یولداشیملا 2 نفر یولا چیخدیق، گؤتئبورگ‌دان ایستوکهولما، 500کیلومتر. اویونون دوز بیرینجی دقیقه‌سی چاتدیق مئیدانا، 33000 آزارکئش‌دن 25مین ایران‌لییدی.
اوتوردوق آلدیغیمیز یئرلرده. بیر باخدیق 4 طرف‌دن ایران سسی گلیردی!. بیلئت‌لری آلدیغیمیز زامان دوشوندوک ردیفین سون ایکی‌سینی آلاق، اوستوموزه گلدی‌لر باری یئریمیز اولسون دوروب دیرنمه‌یه.

آردی

YURDNET'DEN

ابوبکر بغداديٍ فاجعه مونيخ

یاشار گولشن

یکی از ریشه های اصلی حادثه فاجعه بار مونيخ را که در آن يک پسر جوان 18 ساله داراي تابعيت دوگانه آلماني و ايراني، با انگيزه نژاد پرستانه نه نفر را کشته و شانزده نفر را زخمی کرده است بايستی در بطن آن شيوه تربيتی و آن سيستمي ديد که انديشه ايرانيان در آن شکل ميگيرد.
*
اگر در جريان بمب اندازي هاي تروريستهائي که با تلقينات مذهبي شستشوي مغزي شده اند، علاوه از اقدام کننده، رهبران تشکيلات تروريستي نيز مقصر اصلي به حساب ميايند در اينجا نيز بايستي آن سيستم تربيتي را مقصر اصلي فاجعه مونيخ به حساب آورد که با استفاده از تمام امکانات تبليغي، آموزشي، اداري و قضائي خود، افسانه سابقه تاريخي درخشان ايرانيان پارس/ آريائي را تبليغ ميکند و براي نهادينه کردن اين افکار در ذهن ایرانیان، در درجه اول، کودکان را نشانه ميگيرد. نفرتي که سيستم ايراني با انواع ابزار موجود، از مجلات کودکانه گرفته تا برنامه هاي تلويزيوني و تفريحي، از بازيهاي کودکانه گرفته تا مطالب جدي در مغز ایرانی ها ار بچگی جا ميدهد و از اين طريق اذهان ایرانیان را با ويروس خود بزرگ بيني و نفرت نژادي از ترک ها و عربها آلوده ميکند نه تنها اقدامی نژادپرستانه برعليه ترک ها و عرب هاست و نه تنها ظلمی در حق همه ايرانيان است بلکه همانطورکه در حادثه مونيخ معلوم شد جنايتي عليه بشريت نیز هست.
مقصر اصلي فاجعه مونيخ را بايد در کارگردانان پشت صحنه کاريکاتور سوسک ، در طراحان و سازندگان برنامه هائي مثل فتيله و جایزه دهندگان به دست اندکاران آن، در مسابقه توهين هاي نفرت انگيز ضد ترک و ضد عرب جوک گويان و فيلمسازان مورد حمايت دولتي، و در اين مورد آخري، تفسير ویژه کودکان داستانهاي ایران و توران در مجله طرح نو و تئوری پردازانی که الهام بخش مجریان حقیر این برنامه ها هستند جستجو کرد.
ابوبکر بغدادي تيراندازي مونيخ غیر از تئوری پان ايرانيسم و سیستم تربیت متوهمان به افسانه های عظمت ایران باستان نیست.

ادامه مطلب / آردی

دوشونجه شیوه یه یؤنه لیک یوخسا یانلیش آنلاییشلار!

یاشار گولشن

سایين يونوس بئي شاميلي منيم بير قيسا يورومومونان ايلگيلي فيسبوک صفحه سينده منه خطاب اولاراق ”دوشونجه شیوه یه یؤنه لیک” آديندا بير يازي پايلاشيب. يونوس بئي يازيسيني بئله باشلاييب:
“تورکیه مسئله لری عمومیتله بیزیم (گونئی آزربایجان و ایران دا تورک لری) اوچون ایکی آچی دان آنالیز ائتمک اولور؛
بیرینجی سی؛ گونئی آزربایجان ین میللی ماراق لاری آچی سیندان و ایکینجی سی؛ تورکیه نین دئمکراتیک لشمه آچی سیندان”.
يونوس بئي-ین بو باشلانقیج پاراگرافی ايشي آسانلاشدیریب. منيم فيکريمجه ده بيزيم باخيشيميز بو ايکي آچي دان آناليز اولونسا یارارلی اولار. بو فاکتورلارين اوزه رينده من قیساجا بوردا يونوس بئی-ين يازيسينين يانليشليغينا-هم مقدمه ده و هم باشقا بؤلوملرده- توخونورام.
يونس بئي اؤزونو “ تورکیه سیاست لرینه گلدیکده عمومیتله گونئی آزربایجان ماراقلاری آچی سیندان مسئله له ره یاخینلاشماق نییه تینده اولموش” و مني “ یالنیز ایکینجی آلانی، یعنی تورکیه نین دئمکراتیک لشمه پروسئسین ایچه رییر” تانیتدیریر. کسينليکله بو يانليش آنلاييش دير.
...

ادامه مطلب / آردی

فتيله شبکه دو تلويزيون دولتي جمهوري اسلامي برنامه ای برای تباهی اذهان کودکان

یاشار گولشن

برنامه اخير فتيله در شبکه دو تلويزيون دولتي جمهوري اسلامي از هر زاويه اي که به آن نگاه شود فاجعه بار است. هم براي جامعه اي که چنين برنامه اي به خوردکودکانش داده ميشود فاجعه است و هم براي کودکاني که اين برنامه را ميبينند و ذهن لطيف اشان با آن خراشيده و تباه میشود.
مساله صرفا در توهين به ائتنيک مشخصي تمام نمیشود. اساسا توهین آمیز بودن، تعبير مناسبي براي اين برنامه نيست بلکه باید آنرا به مثابه نشانه
فلاکت سیستمی ديد که با رذيلانه ترين ابزار، شکار کودکان را نشانه رفته است.

ادامه مطلب / آردی

نکاتی در مورد برنامه صفحه دو بی بی سی- نتایج انتخابات ترکیه

علیرضا قولونجو

موضوع برنامه سه شنبه شب "صفحه 2" بی بی سی که من هم در آن شرکت داشتم انتخابات اخیر ترکیه بود و بیشتر به مسئله پیروزی غیر قابل اتنظار حزب عدالت و توسعه (آ.ک.پ) و نقش نا آرامی های اخیر در این پیروزی پرداخته شد.

در رابطه با موفقیت بزرگ آ.ک.پ، من علاوه بر موضوعاتی مثل وضعیت اقتصادی کشور و توجه مردم به ثبات و استقرار، به ناکارآمدی احزاب مخالف خصوصاً در استفاده از مکانیزمهای مجلس اشاره کردم که رأی دهندگان را دچار یأس کرد.

در خصوص ناآرامی های بعد از انتخابات تأکید کردم که بررسی این حوادث تنها بر اساس سیاستهای حزب حاکم و به طور کلی شرایط سیاسی موجود در ترکیه صحیح نیست و برای درک موضوع باید به فعالیتهای اخیر پ.ک.ک در خارج از ترکیه هم توجه شود

ادامه مطلب / آردی

ادبیات / Ədebiyat

نه‌کی‌وارین هر گونو بایرام اولسون!

وکتور جئری

ایل بایرامی‌نین ایلک گونو، سحر تئزدن کوچه‌ده قونشوموز مشدی تاروئردی ایله قارشی قارشییا گلدیم. آلنین تری، بوغازی‌نین سسی، الی‌نین قاباری ایله دوققوز باشلیق کیفلَتینی یئر آلما- سوغان ساتماقلا کئچیندیرن مشدی تاروئردی چوخ گولش‌قاباق، سئویملی بیریسی دیر آنجاق بیلمه‌دیم نییه او گون بیر آز قایغین گؤرونوردو. بایرامی قوتلاماق اوچون قاباغا کئچیب سایغی ایله آلیمی اوزادیب دئدیم:

آردی

شاعر ائل اوغلونون "قايا دوستلاريم" شعرينه جاواب

میانالی علیرضا

مني خاطيرلادين شاعر،سئوينديم;
آنجاق، سرت قايايا اوخشاتما،اونوت.
زامان دەييرماني اويوتدي مني;
کاش دؤنوب اولايديم بير الچيم بولود.
*
اسيرم يولومون، اينانجيمين من!
اودور کي،آغزيمين دادي قاچيبدي.
عاشيق اولدوغومدان نئچه قات کئچيب;
هلەده يارامين آغزي آچيقدي.

آردی

. خوخانلار-اسماعیل جمیلی

. جانلی جنازه -ميرزاعلي مؤعجوز

. آدسؤزجوگو و آدلیق (ضمیر)-ایشیق سؤنمز

. گول له سی سؤز ، سیلاحی ساز-اسماعیل جمیلی

. گنجلیک بولاغی-ژاپون افسانه‌لریندن-چئویرن: آرغین چاغداش

. زنگان-اسماعیل جمیلی

. گوودوش دولانیب تاپدی یئنه اسگی دوواغین-اسماعیل جمیلی

. آنا دیلینی نئجه اؤیرندیم-محمدعلی فرزانه

. یارالی یاشام-اسماعیل جمیلی

. بو یئرده-اسماعیل جمیلی

......

yurd.net yurdnet.com yurd.net yurdnet.com yurd.net yurdnet.com yurd.net yurdnet.com